ሐብል፣ አምባር፣ ጉትቻ ስልክ እና ጸሎት

እንደ ዘመኑ ሰው ስልኩም ወሬኛ ወረተኛ ሆነ። የፈረንጅ ስልክ አገራችን ከመግባቱ በፊት ወጉ ከወዲያ ወዲህ ተጠራርቶ መጯጯህ ነበረ።

“በሬዬ ጠፋብኝ፣ ከጊደሮችህ ጋር ተቀላቅሎ ሠፈር መጥቶ ይሆን...?” “ጠበል ቅመሱ፣ ቡና ጠጡ …” “ወንዙን እንደተሻገራችሁ፣ ኢየሱስ ከጉብታው ላይ ይታያችኋል፤ እልፍ እንዳላችሁ በስተቀኝ የእከሌ ቤት ከፊት ለፊት የሾላ ዛፍ አለ። አደራ አደራ፣ እንዲህና እንዲህ በሉልኝ …”

ከዚያ ስልክና ስልከኛዪት ዛኒጋባቸውን ቀልሰው እንደ እንጉዳይ በየጠቅላይ ግዛቱ ፈሉ። ጉድ አፈሉ፤ ተዘግቶ ተዘልሎ የኖረን ዓለም አጠላለፉት። ግሉኮስ እንደ ገባለት ህመምተኛ አንዱን ሽቦ ነቅላ ሌላው ላይ ትሰካካለች። ይህን ሸኝታ ያን ታስታምማለች። ከአንዱ አፍ ቀምታ ከሌላው ጆሮ ሹክ ትላለች። በርሷ በኩል ካልሆነ የሚፈለገውን ሰው ማግኘት የማይታሰብ ሆነ። ከለታት አንድ ቀን የስልክ ንግስቲት ይህን ትመስል ነበር። የዛሬን አያድርግና የሠፈር ጌጥ ነበረች። ሰውን ከሰው፣ መንደርን ከመንደር አገናኝታ ታለፋልፋለች፤ ያስቀየማትን ፊት ትነሳለች፣ ድምጽ ታስጠፋለች። ምሥጢር ያለበትን እንደ ታቦት ታሰግዳለች።

ከዚያ ባለ ሰንዱቅ ስልክ ከመንገድ ላይ በቀጭን ሽቦ ተጠልፎ፣ እንደ ሌማት፣ ጠረጴዛ ላይ ዳንቴል ለብሶ፣ እንደ ጌቶች በቅሎ ልጓም፣ እንዳያሳብቅ አገልግል ቁልፍ ጎርሶ ይኮፈስ ጀመር። አንዳንዱም መንገድ ዳር ኪዮስክ ውስጥ እንደ ወንጀለኛ። ጎረምሳ የሚንጠላጠልበት ሆነ።

tele1"በስልክ አነጋግሪ(ረ)ኝ በቀጭኑ ሽቦ" ተባለ። ያም አለፈ። ጊዜ አለፈበት ተባለ። “መልእክት ተውልኝ፣ መልሼ እደውላለሁ” የሚል አፈኛ መጣ። ከዚያ፣ እንደ መሐረብ በኪስ የሚያዝ። እንደ ዝናር በወገብ የሚታጠቅ፤ እንደ ዳዊት ከደረት ኪስ። የያዙትን ጥሎ፣ እየተደናበሩ፣ ስልከኛዪት ድረስ ሠፈር ለሠፈር መሮጥ ቀረ።

“ሃሎ ይበሉ …”

ሃሎ! ሃሎ … አይሰማም፣

መነጋገሪያውን ገለበጡት እኮ እንዴት ይሰማ? … አሁን ሃሎ ይበሉ፣

ሃ ሃሎ! ሃሎ! ማ ልበል!

ይሰማሃል? ይበሉ

ይሰማሃል? … እሰማሃለሁ፣ እሰማሃለሁ፣ ትሰማኛለህ?” እያሉ መጯጯህ ተረሳ። ያን ዘመን የሚያስታውሱ፣ ጆሮ መች ሰምቶ፣ ቢሩ አይመልሱ፤

--------------------------

“እከሊት ስልክ ተደወለላት እኮ፣ ማን ይሆን የሚደውልላት?”

“ወንድሟ ነዋ ካዲሳባ …”

“ወንድም አላት እንዴ አዲሳባ? … ኧረ እኔ አልመሰለኝም …”

“ታዲያ ማን ይሆን ሮብ ሮብ የሚደውል …?”

“ልጅዎ ደውሏል? … ገንዘብ ይልካል?”

“ሳይደውል ቆየ፣ ምን እንደ ነካው አላውቅም”

“ምን ይሆናል ብለው ነው? ክፉ ወሬ አይደበቅ። ዛሬ ዘመን ልጅ ከተማ ገብቶ። ሥራ በዝቶበት ይሆናል … እንጂ እርሱ እንኳ ያለ እድሜው አስተዋይ ነው” መባባል ቀረ። ሁሉም የእጅ ስልኩን ይዞ ለየብቻ በየጥጉ።

ያዲሳባን ስልከኛ ምሽት አውላላ ሜዳ ላይ ማሰባሰብ ቢቻል። ተጯጯሁ እንጂ አልተደማመጡም ይተረት ነበር።

--------------------------- 

በፈረንጅ ስልክ አፍና ጆሮውን ያሟሸ ይበልጡን ከተሜው ነው። አብዛኛው የአገራችን ህዝብ ከአዳም ጀምሮ እንደ ኖረው ኑሮ የዛሬውን ሥልጣኔ ሳያይ አልፏል። የጉትቻ ስልክ ስላላየ ምን ቀረበት?

ሐብል፣ አምባርና እና ጉትቻ ስልክ መጣ ተባለ። ጉድ ተባለ። ሁሉም በጊዜው ጉድ እንዳልተባለ፤ የኋለኛው ዕጹብ ድንቅ ተባለ። አዲሱ ትውልድ ከአባቶቹ እንደሚሻል አርጎ ራሱን መቁጠር ቢያቆም አሁን ምን አለበት? ቁጭ ብሎ ማውራት፤ እየተጓዙ ማውራት፣ በሁዳዴ ሳይቀር መለፋለፍ መጣ። የስልክ ገመድ ከቀዬው ጋር አጣብቆት የኖረ፣ ዛሬ ገመዱ ተተርትሮ ባዕድ አገርና አውራ ጎዳና ላይ ዘረገፈው። ይህን ነጻነት ወይስ መረን መቆራረጥ እንበለው?! ድሮ ሰው ከባልንጀራው ጋር እየተያየ ነበር ወሬው። ዛሬ ግን አብሮ እየተራመደ ምን እንዳለበት ተራርቆ ተካለለ። እንደ አገራችን በተውሶ ሥልጣኔ ፈጥኖ መገሥገሥ የሆነለት የለም። ስልኪትን የፈጠሩ ፈረንጆች እንኳ ጉትቻ ስልክ ጋ ለመድረስ ቢያንስ 200 ዓመት ፈጅቶባቸዋል።

tele

እምዬ ምንሊክ በ 1886 ዓ.ም. የተከሉልንን ባለ መዘውር ስልክ ፋሺስት ኢጣልያ የሃምሳ ዓመት ቂም ይዞ ኖሮ እርሳቸው እስኪሞቱ አድብቶ ጠብቆ መጥቶ ነቃቀለው። በአርባ አምስት፣ ቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ አሳምረው እንደ ገና መሠረቱልን። እንግዲህ በስድሳ ዓመት እኛንም ወግ ደረሰን። እነሆ፣ ሠርግ ሳይደገስ፣ ከበሮም ሳይደለቅ፣ ባለጉትቻና ባለሐብል ስልክ አንጠለጠልን። ባለአምባር ስልክ አጥልቀን እነሆ ተዋብን። ሃሎ?

ጥንት አዛውንት መንገድ ላይ ሲረማመዱ አፋቸው መላወሱ የተለመደ ነበር፤ እየጸለዩ ነው። እየጸለዩ ማቋረጥ እንደሌለበት ሰው ሁሉ ያውቃል። ከወሬ ይልቅ ጸሎት ተሽሏልና። ወይ፣ አሳብ ገብቷቸው ነው ይባላል። ጎልማሳ ግን አፉ ሲላወስ ከአዛውንት ተግሣጽ ይደርስበት ነበር፦ መንገድ ለመንገድ እንደ አጋሰስ እያመነዠክ የምትሄድ ምን መዓት መጥቶ ነው? ይልቅ ምች እንዳይመታህ፣ ቡዳ እንዳይበላህ ይባል ነበር። ያም ጎልማሳ ንግግሩ ከራሱ ጋር ከሆነ “ውይ” ይባልለታል፣ ከንፈር ይመጠጥለታል፤ ጸሎት ብጤ፤ ጠበልም ይመረቅለታል።

በስድሳ ስድስት አብዮት መጣ። ጸሎት የሚጠላ አብዮት፣ ከሰማይ ከምድሩ የተጣላ አብዮት። ሁሉን በዐይነ ቁራኛ የሚያይ አብዮት። ዐይን ያወጣ ዐይን የሚያወጣ፣ ጆሮ የሚጠባ አብዮት። እግዚአብሔር ስለሌለ ለማን ነው የምትጸልዩት መጣ። እኛ እዚሁ እያለን እግዚአብሔር ድረስ ምን አደከማችሁ? ቆይቶ፣ አትጸልዩ መጣ። ከሠርጎ ገቦች እና ከአድኃርያን ቀልባሾች ከቦርቧሪዎች ይልቅ ጸሎተኛ ተፈራ። የጻድቅና የምስኪን ሰው ጸሎት ከታላቁ መሪ ድንፋታ፣ ከፓርቲ ካድሬ ጩኸትና ከኮሚሳርያቱ ትእዛዝ ይልቅ ያስፈራ ጀመር። የእያንዳንዱን ዜጋ የጸሎት ቋት በአብዮታዊ መፈክርና በእርግማን ለመሙላት ትዛዝ ወጣ።

ከቀይ ሽብር መልስ ብዙ ወጣት ተረፍርፎ ከተረፈው አንዳንዱ በየአውራ መንገዱ ላይ ከናፍርቱ እየተላወሱ ሲረማመድ ማየት ተለመደ። ሲቀረብ ግን እንደ አባቶቹ በለሆሳስ ወደ ፈጣሪ ሳይሆን፣ ድምጽ አሰምቶ ብሶቱን ለተላላፊ መንገደኛ ይደግም ነበር። የብሶቱም ምንጭ መንግሥት፣ ማዕከላዊ፣ ከርሸሌ፣ ቶርች፣ ዓለም በቃኝ፣ የዜጋ መብት አለመከበር፣ ብልሹ አስተዳደር፣ የፍትህ መዛባት ነበር። “ጸሎተኛውን” ሁሉ መተማመን አይቻልምና፣ እንዳልሰማ እንዳላየ ፈጠን ፈጠን ብሎ፣ መንገድ ተሻግሮ፣ ከወጥመድ አድነኝ፣ ከፈተና አውጣኝ እያሉ መሄድ መፍትሔ ነበር።

የዛሬዪቱ ኢትዮጵያ ብዙ አዛውንት አልቀረላትም። የአዲሱ ዘመን ወጣት በሹክሹክታና በጩኸት አጣብቂኝ ውስጥ ገብቷል። ብቻውን በጣት ጥንቆላ የሚያናግር። በስውር ማህበር መሥርቶ የብሶቱን ጽዋ ይቃመሳል፤ መንግሥት ያማል። ምኞቱን ሐዘንና ደስታውን ይጋራል። መንግሥት፣ ከሠረገላ ቁልፍ በባሰ አስማት፣ ዜጋ ስልኪትን ወደ ጆሮው ሲያስጠጋ በስውር፣ ወዳጅ መስሎ ተጠግቶ ያደምጣል፤ ሲሻው መስመሩን ቁርጥ…። ሃሎ? … ኧረ ሃሎ! … ሃሎ? ሃ..ሎ.. ሃ...!

ሥራ የፈታ መነኩሴ ቆቡን ቀዶ ይሰፋ ነበር፡ በዛሬዪቱ ኢትዮጵያ ቅዳሴ የሰለቸው ቄስ፣ ጥግ ይዞ ከሴልፎኑ ያወራል። ሥራ የፈታ ጴንጤ የራሱን ምስል ይስላል፤ ሰላም ሳይኖር፣ እግዚአብሔር ቴክስት አርጎልኛል፣ ሁሉ ሰላም ነው ይላል። በጸሎት መሓል እግዚሐርን፣ አንዴ ያዝልኝ ስልክ መጣብኝ ይላል!

-------------------------------------- 

በአሜሪካ፣ መናፈሻ ወንበር ላይ ዛፍ ተተግኖ የተቀመጠ ሰው ከሩቅ አልፎ አልፎ ይታያል። በቀረቡ ቁጥር እንደ ላባ የቀለለ ድምጽ ይሰማል። ሁለት ሆነው እያወሩ ይሆን? ጉድ ነው! የሚያወራው አንድ ብቻውን ነው። እንደ አገሬ ሰው እየጸለየ እንዳያቋርጥ፣ ለምን ታየኛለህ እንዳይል፣ እንዳያሳፍር፣ ትክ ብሎ ላለማየት ኮሽታ፣ ላለማሰማት ዝግ ይላል። ሲቀረብ፣ ነገረ ቃሉ ዳዊት አይመስልም። ከውቃቢው ጋር እያወራ ይሆን? ፈረንጅም እንደ እኛ ውቃቢ አለው? አላስችል ብሎ ገልመጥ ሲል ነገሩ ሌላ ነው። ለካንስ ወሬው ከጉትቻ ስልክ ጋር ነው፣ ከሐብል እና ከአምባር ስልክ ጋር ነው።

--------------------------------------- 

ከበስተጀርባዬ “ሄሎ!” ሰማሁና። ማነው የግዜር ሰላምታ የሚያቀብለኝ ብዬ ዞር ስል፣ ነገሩ ሌላ ነው። ሌላ ቀን፣ ጀርባውን ሰጥቶኝ የሚራመድ፤ “ሄሎ!” አለ። እያወራ ስለሆነ አላቋርጠውም ስል፣ ለካንስ ቀድሞ አይቶኝ ኖሮ፤ እኔኑ ነው! ጉድ ነው!

ጎን ለጎን ይራመዳሉ፣ የማይታይ ወዳጅ ይሁን ባላንጣ መሓላቸው ገብቷል። ባንድ ቤት ይኖራሉ፣ ባንድ መኪና ይጓዛሉ፣ ካንድ ገበታ ይቆርሳሉ፣ ባንድ መኝታ ያድራሉ፣ ቤተክርስቲያን አብረው ይሳለማሉ። ተንጠራርተው ተላልፈው ከወዲያ ወዲህ ያወጋሉ፤ ጉድ ነው!

ምትኩ አዲሱ

የካቲት 2010 ዓ.ም.

© ከ “ዘንድሮስ አልዋሽም” 2002 ዓ.ም. / በመጠኑ ታርሟል