×

Warning

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 42
Sunday, 13 November 2011 21:18

ሌላው መንገድ Featured

Rate this item
(1 Vote)

ግምገማ ድርሰት

ሌላው መንገድ

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የሃይማኖትና የፖለቲካ መሪዎቻችን ከተለምዶ ውጭ የሕይወት ታሪካቸውን በመጽሐፍ አሳትመው እያሠራጩ ነው። ይህ አዲስ ክስተት ነው፤ የሚደገፍ ነው። ማን እንደሆኑ፣ ምን እንደሠሩ አስረግጠን ሳናውቅና በሠሩት ሥራ ዙሪያ ሳንወያይ ያለፉ የሕዝብ መሪዎች ጥቂቶች አይደሉምና ተዘርፈናል፣ ቅርስ ባክኖብናል። የአገራችንን ታሪካዊ ወቅቶች በግለሰቦቹ እይታ አስታከን ማገናዘብ ብሔራዊ መብታችን ብቻ ሳይሆን፣ የተመሠረተውን በጎ ከመርሳት የተነሳ ስሕተቶች እንዳይደገሙ፣ ፍርሃትና አሉባልታ እንዳይገዙን ለመከላከል ጭምር ይጠቅማል። በዚህ አጋጣሚ የጄኔራል ታዬ ጥላሁን የሕይወት ታሪክ እስካሁን አለመጻፉ ያሳስበናል። በዚሁ ድረ ገጽ፣ ከእስር ተፈተው ወደ ክርስቶስ አማንያን ማሕበር ተቀላቅያለሁ ያሉት የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ታምራት ላይኔ፣ አሁን የእውነትን መንገድ ለይተው አውቀዋልና ሁሉን ግልጽ አድርገው በመጽሐፍ እንዲያሠፍሩ ማሳሰባችን ይታወሳል። ሌሎች፣ በተለይ ሴቶች ካሉ እንደዚሁ።

የዛሬው ትኩረታችን፣ የቀድሞው ፕሬዚዳንት ዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ፣ ባለፈው ወር፣ “ዳንዲ - የነጋሶ መንገድ” በሚል ርእስ ባሳተሙት መጽሐፍ ላይ ስለ ሰማእቱ ቄስ ጉዲና ቱምሳ ባሠፈሩት ላይ ብቻ ይሆናል። በነገራችን ላይ፣ ዶክተር ነጋሶ በቤተክርስቲያን አካባቢ የሚታወሱት በምዕራቡና በደቡብ-ምዕራቡ የአገራችን ክፍል የወንጌል አገልጋይና መሪ የነበሩት የቄስ ጊዳዳ ሶለን [በ1969 ዓ.ም. በ 78 ዓመታቸው ሞቱ] ልጅ በመሆናቸው ነው። ዶክተሩ፣ በመጽሐፋቸው ውስጥ ስለ ፍትሕ፣ በእግዚአብሔርና በሕግ ፊት ስለ ሰው ልጆች እኩልነት፣ ስለ ነፃነት ይገደኛል፤ ለዚህም ስታገል ኖሬአለሁ የማለታቸው መሠረቱ ምን እንደ ሆነ መገመት አያዳግትም። አባታቸው ቄስ ጊዳዳ [“ጊዳዳ” ትርጓሜው፦ “ለሕዝብ የሚያነባ” ማለት ሲሆን] በወንጌል ምክንያት የተሰደዱና ቤተክርስቲያን በመትከል የታወቁ የእምነት ሰው ነበሩ። በተጨማሪ፣ ወንጌላውያን አብያተክርስቲያናት አሳድገው ለአገር መሪነት ያበቋቸውን እንደ እነ ክቡር አቶ አማኑኤል አብርሃምን፣ አቶ መርኪና መጃን፣ ኦነሲሞስ ነሲብን መጥቀስ ይቻላል። በአፍሪቃ የነፃነት ትግል ውስጥ ደግሞ ስመ-ጥር የሆኑት እነ ኔሬሬ፣ ማንዴላ፣ ካውንዳ፣ ንኵሩማ፣ ወዘተ፣ ከወንጌላውያን አብያተክርስቲያናት የፈለቁ ናቸው። የቤተክርስቲያን አስተዋጽዖ እንደ ቀላል ሊታይ አይገባም ማለት ነው።

በ “ነጋሶ መንገድ” ላይ፦ ደርግ፣ቄስ ጉዲና ቱምሳንየገደለው፣ “የኦሮሞ ነፃነት ግንባር [ኦነግ] ናቸው ብሎሲሆንደርግከወደቀበኋላደግሞየቄሱአስከሬንከጅምላመቃብርወጥቶበስርዓትበተቀበረበትጊዜደርግቄሱንየገደለውየሃይማኖትነፃነትንለማፈንነበር ተብሎየተነገረውን ትክክል አይደለም ብለዋል። ለዚህም ማስረጃቸውን እንደሚከተለው አቅርበዋል፦ 1969 .ቄስጉዲናለቤተክርስቲያንስራወደጀርመንሲመጡእግረመንገዳቸውንከኦነግመልእክትይዘውመጥተውነበር።መልዕክቱንለመንገርመጀመሪያዲማነገዎማስትሬትዲግሪውንእያጠናከነበረበትሴኔጋልወደጀርመንእንዲመጣአደረጉናከዚያፍራንክፈርትከእኔጋርተገናኙ።ለእሱየመጣውመልዕክትጀርመንሀገርቢሮበመክፈትየኦነግወኪልሆኖእንዲሰራየሚልነበር።እኔደግሞዲማንእንድረዳነበርየተፈለገውሌላውቄስጉዲናየሰጡኝመረጃኦነግበመካከለኛውምስራቅአንድልዑክእንደሚልክናልዑኩበባሮቱምሳእንደሚመራየሚጠቁምነበር ቄስጉዲናንለመጨረሻጊዜያገኘኋቸውያኔነው።ደርግ፣ሀገርቤትሲገቡእስርቤትአስገብቶገደላቸውናከሌሎችጋርበጅምላተቀበሩ…” [ገጽ 110]።

ዶክተር ነጋሶ ማስረጃ ብለው ያቀረቡት አከራካሪ አይሆንም። ደርግ ቄስ ጉዲናን የገደለው ኦነግ ናቸው በሚል ሰበብ ነው። ይህን ስንል፣ ደርግ የወሰደው የግድያ እርምጃ ሆነ ያቀረበው ሰበብ ትክክል ነው ማለት አይደለም። ቄስ ጉዲናን በኦሮሞነታቸው ወይም በፖለቲካ አመለካከታቸው ብቻ ፈርጆ ማለፍ ግን የኖሩለትንና የተሠውለትን የሕይወት ምስክርነት ማጕደፍ ይሆናል። ግለሰቡ ቁመተ-ረጂም፣ ከሠፈር ያለፈ ሰፊ አእምሮ የተለገሳቸው ነበሩና። ዶክተር ነጋሶ ይህን የሚክዱ አይመስለንም። በሌላ አነጋገር፣ የክርስቶስ ተከታይና የቤተክርስቲያኑ መሪ እንደሆኑ ከግምት ውስጥ ሳናስገባ ቄስ ጉዲናን ጠንቅቀን መረዳት አዳጋችና አሳሳች ይሆናል። ደርግ፣ ቄስ ጉዲናን የገደልኩት የቤተክርስቲያን መሪ በመሆናቸው ነው ሊል እንደማይችል ግልጽ ይመስለናል። በቤተክርስቲያን ላይ ስደት እና በአማንያን ላይ እስራት በታወጀበት ሰዓት የአምልኮ ነፃነት አለ አልልም ማለታቸው፤ ቀይና ነጭ ሽብር በየአውራ መንገዱ ያፈሰሰው ደም ሳይደርቅ እንዲህ የመሰለ አቋም መውሰድ ምን እንደሚያስከትል ለማንም ግልጽ ነው። በዚህ ላይ ወንድማቸው ባሮ ቱምሣ የአንጃ ፖለቲካ ፓርቲ መሪ ናቸው።

ቄስ ጉዲና የተሠውት በ 1971 ዓ.ም. በሃምሳ ዓመታቸው ነው። አመለካከታቸው ከጎሣና ከዘር ያለፈ ነው ስላልን መድገም አያሻንም። ጽሑፋቸውን ያነበበና ንግግራቸውን ያደመጠ ማንም እንደሚያውቀው ወንጌልን ከማሕበራዊ ፍትኅ ጋር አገናዝበው ማየት የተቻላቸው ግለሰብ ነበሩ። የክርስቶስን ወንጌል በቤተክርስቲያን ክልል መወሰን ወይም በማሕበረ ሰብ ጠርዝ ላይ መትከል፣ የወንጌልን “ብርሃን እና ጨው” ነት አለማጤን እንደሆነ የተረዱ መሪ ነበሩ። ለመንግሥት ሥጋት የሆኑት ከዚህ አመለካከታቸው የተነሳ ነው። ስለ ሰው ማንነት ያላቸው መረዳት ከወንጌል አስተምርሆ የመነጨ እንጂ ከሰብዓዊነት አመለካከት ብቻ የፈለቀ አልነበረም። ወንጌል፣ ሰው በእግዚአብሔር አምሳል መፈጠሩን፣ ከዚህ የተነሳ ክቡር መሆኑን፣ በአዳማዊ ኃጢአት ምክንያት ከፈጣሪው፣ ከራሱ፣ ከባልጀራውና ከፍጥረት ሁሉ ጋር መቆራረጡን ያስተምራል። ይህም ከማርክሳዊ አመለካከት፣ ብርሃን ከጨለማ እንደሚለይ ይለያል። ወንጌል፦ ሰው ቁስ ብቻ ሳይሆን፣ ነፍስም መንፈስም ነው፤ በሥጋ በተገለጠው በኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል በኩል ከአምላኩ፣ ከራሱና ከሌላው ጋር የሚታረቅበት መንገድ ተዘጋጅቶለታል ይላል። እንግዲህ፣ እግዚአብሔርን ያላማከለ አመለካከት ሰውን ከኢኮኖሚያዊና ከማሕበራዊ ግንኙነቶቹ ነጥሎ ማየት እንደሚሳነው በደርግና አሁን በሚገዛው መንግሥታት የታየው አመራር በቂ ማስረጃ የሚሆን ይመስለናል።

ቄስ ጉዲና በኢትዮጵያ ጠቅላይ ግዛቶች ማንበብና መጻፍ እንዲስፋፋ ከወጠኑትና ጥረት ካደረጉት መካከክል የመጀመሪያው ናቸው። አብዮት ከመፈንዳቱ በፊት፣ ማሕበራዊ ነውጥ ተቃርቧል፣ ቤተክርስቲያን መዘጋጀት አለባት ሲሉ እንደ ነበረ የሰሙ ዛሬም በሕይወት አሉ። ደርግ ሥልጣን ሲይዝ፣ ጸረ-ሃይማኖት/ጸረ-ክርስቲያን መመሪያ እንደሚያውጅ፣ ለዚህም ሥርዓት መበገር እንደማይገባ ጠንቅቀው ተረድተው ነበር። ንጉሥ ቢሆን፣ የፓርቲ ማእከላዊ ኮሚቴ ሊቀመንበር፣ የክርስቶስን ጌትነት ለሚቀናቀን ለማናቸውም ምድራዊ ሥልጣን ማጎንበስ አይገባም ይሉ ነበር።

ኢየሱስ ነው ከሁሉም በላይ

ጌታችን ነው ከሁሉም በላይ

አቻ የሌለው በምድር በሰማይ

እንደ እውነቱ ከሆነ፣ ዶክተር ነጋሶ ስለ ቄስ ጉዲና የነገሩን አዲስ ነገር የለም። ቄስ ጉዲና ኦሮሞ መሆናቸው፣ የመጣው ለውጥ ከአብራኩ ለወጡት ሕዝብ ያስገኘው ጥቅም አንሶ እያዩ ዝም አለማለታቸው እንደ ድንቅ ሊታይ አይገባም።  ዶክተር ነጋሶም እኮ ኦሮሞ ናቸው። ኦሮሞ ስለሆኑ፣ የሚታገሉት ለኦሮሞ ሕዝብ ብቻ ነው ማለት ታዲያ የትግላቸውን ፈር ባጭር አያስቀርም? ያስቀራል እንጂ። አያስቀርም ብንል፣ በመጽሐፋቸው ላይ እንደ ተመለከተው ለዲሞክራሲ፣ ለሕግ የበላይነትና ለሰብአዊ መብት መከበር ያደረጉት አስተዋጽዖ ያግደናል። ስለ ቄስ ጉዲና ግን ሊዘነጋ የማይገባ ጉዳይ፣ ደርግ በፍትኅ ስም የሚያካሄደውን ግድያና በደል አይተው ዝም አለማለታቸውና አለመተባበራቸው ነው። እኚህን ሰው በአንድ አንጃ መከለል አግባብ አይሆንም የምንለው ለዚህ ነው። የሰውን ሞላ ነፃ የሚያወጣውን የክርስቶስን ፍትሓዊ ወንጌል አቋማቸው ቢያደርጉ ድንቅ አይደለም ማለት ነው። በሌላ አነጋገር፣ ዶክተር ነጋሶ፣ ኦነግ ናቸው ብለው ያቀረቡት ማስረጃ፣ ቄስ ጉዲና የክርስቶስ ቤተክርስቲያን መሪ ከመሆናቸውና ዘርና ጎሣ ከማይወስነው ፍትኀዊ ወንጌል አራማጅነታቸው አንዳች እንደማይቀንስ ነው። ባጭሩ፣ የጉዲናን ስነመለኮታዊና ማሕበራዊ አቋም መነጣጠል ሐቅን ማዛባትና የሌለ ስም መስጠት ይሆናል። 

መንግሥታት ሁሉ የሚቀናቀናቸውን ለማስወገድ የሚጠቀሙበት ዘዴ ተመሳሳይ ነው። የአሜሪካ መንግሥት፣ እ.አ.አ በ1968 ዓ.ም. የሰብአዊ መብት ተሟጋች የነበረውን ቄስ ማርቲን ሉተር ኪንግን [በ 39 ዓመቱ ተሠዋ] የገደለው ኮሚዩኒስት ብሎ ነው። ማርቲን ኪንግ የአገሩን ዘረኛ ፖሊሲ መቃወሙ ብዙ ችግር አስከትሎበታል፤ የራሱና የቤተሰቡ ሕይወት እለት እለት ለአደጋ የተጋለጠ ነበር። የፍጻሜ እርምጃ የተወሰደበት ግን ከቤተክርስቲያን ክልል ወጣ ብሎ፣ አሜሪካ በቪዬትናም ስለምታካሄደው ሕገ ወጥ ጦርነት እና፣ በተለይም በኢኮኖሚ ረገድ በጥቁሮች ላይ የሚካሄደውን አድልዎና ግፍ መቃወምና ወደ ሰሜኑ የአሜሪካ ግዛት ዘልቆ ማደራጀት በጀመረበት ወቅት ነበር። ወንጌል ሙሉ የሚሆነው፣ ቤተክርስቲያን ነፍሳትን ወደ ክርስቶስ መንግሥት ከማምጣት ጋር ለማሕበራዊ ፍትኅ ስትታገል ጭምር ነው። ይህም ከፍተኛ መስዋእት ይጠይቃል፤ ፍሬው ደግሞ በደም ይደረጃል።

የጀርመን መንግሥት ቄስ ዲትሪኽ ቦንኦፈር [እ.አ.አ. በ1945 ዓ.ም. በ 39 ዓመቱ ተሠዋ] እውነተኛዪቱ ቤተክርስቲያን፣ ይሁዲና ጂፕሲዎች እየታደኑ ባለበት ሰዓት፣ ማሕበረ ምእመኑን እንዳያስተምር አሳቡን በጽሑፍ እንዳያሠፍር በማገዱ ሂትለርን ለማስወገድ ከተደራጁት ጋር ለማበር ተገደደ። ያኔ ለቦንኦፈር ጥያቄ የሆነበትና ዛሬም ለኛ ጥያቄ ሊሆን የሚገባው፣ እንዴት ከተመረዘ ማሕበራዊ ሥርዓት ውስጥ ራስን ማዳን ይቻላል የሚለው ሳይሆን፣ የሚቀጥለው ትውልድ እንዴት ይሆናል? እንዴትስ ይኖራል? የሚለው ነው። ቦንኦፈር አሜሪካ ሄዶ በዚያው መቅረትና ተደላድሎ መኖር ሲችል፣ የሚያውቁት ሁሉ ‘አትሂድ፣ ችግሩ ይለፍ’ ሲሉት እምቢ ብሎ ወደ ትውልድ ምድሩ ወደ ጀርመን አገር የተመለሰው ሊገደል እንደሚችል ሳይጠረጥር ቀርቶ አይደለም።

የኢጣልያ ፋሺስት አቡነ ጴጥሮስን [በ 1928 ዓ.ም. በ 54 ዓመታቸው ተሠው] ገና አገራችንን እንደ ወረረ ወዲያው ያስገደለው አላስቀምጥ አላስተኛ ስላሉ ነው፤ ሕዝቡን ለአረመኔ ወራሪ አልገዝትም፣ የተቀበልኩትን የወንጌል አደራና ሕዝቡን አሳልፌ ከምሰጥ ብሠዋ ይሻለኛል ስላሉ ነው። ለሕይወታቸው አልሳሱም።

ቄስ ጉዲና፣ ቄስ ማርቲን፣ ቄስ ቦንኦፈር እና አቡነ ጴጥሮስ በተገኙበት ሰማእታት ናቸው። ሁሉም የወጡት ከክርስቶስ ቤተክርስቲያን ነው። የሞቱት በወንጌል ዓላማ ለፍትኅ ነው። በመጨረሻዋ ሰዓት የተናገሩትን ቃል ማገናዘብ ደግሞ የሕይወታቸውን ጥሪና ቁምነገር ቁልጭ አድርጎ ያሳየናል። ሰው ወደ ሞት ሲቃረብ የሚናገረው ከሌላው ጊዜ ይልቅ ተኣማኒነት ይኖረዋልና። ለዚህም ነው ወደ ሞት ለተቃረበ ሰው፦ ምን የምትለው ነገር አለህ? ተብሎ የመጨረሻ እድል የሚሰጠው።

ብፁእ አቡነ ጴጥሮስ፣ በፋሺስት ገዳዮች ፊት ቆመው፦ “ሥጋንም የሚገድሉትን፣ ነፍስን ግን መግደል የማይቻላቸውን አትፍሩ፤ ይልቅስ ነፍስንም ሥጋንም በገሃነም ሊያጠፋ የሚቻለውን ፍሩ …” እያሉና ሕዝቡ እጁን እንዳይሰጥ እየመከሩ በጥይት ተደብድበው ሞቱ። ይህም፣ “ለጊዜው፣ በኃጢአት ከሚገኝ ደስታ ይልቅ ከእግዚአብሔር ሕዝብ ጋር መከራ መቀበልን መረጠ” የሚለውን ሐዋሪያዊ ቃል ያስታውሰናል [ማቴዎስ 10:28 እና ወደ ዕብራውያን 11:25]።

ማርቲንኪንግ የተጋበዘበት የምሽት ፕሮግራም ከመድረሱ በፊት፣ ሙዚቃ እንዲጫወት ለተመደበው ሰው፣ “ውድ ጌታ [ኢየሱስ] …እጄን ያዘኝ” የምትለዋን ዝማሬ ጥሩ አድርጎ እንዲጫወታት ደጋግሞ ጠይቆት ነበር። ቦንኦፈር ደግሞ፣ “እነሆ ፍጻሜው ደረሰ፣ ለኔ ግን የሕይወት ጅማሬ ነው” ብሎ ተንበርክኮ ከጸለየ በኋላ ተሰቀለ።

ለቄስ ጉዲና፣ “… እንግዲያስ ሁሉ ሞቱ፤ በሕይወትም ያሉት ስለ እነርሱ ለሞተውና ለተነሣው እንጂ ወደ ፊት ለራሳቸው እንዳይኖሩ ስለ ሁሉ ሞተ” የሚለው ቃል መመሪያቸው እንደነበር ተዘግቧል [2ኛ ቆሮንቶስ 5:15]። ተይዘው በተገደሉበት ምሽት፣ በኡራዔል መካነ ኢየሱስ ቤተክርስቲያን ኢየሱስን ከሰበኩ በኋላ ኢየሱስን እያሰቡ ደጅ ወጡ። በጨለማ ተገን አፍነው ገደሏቸው። ነፍሳቸው ግን ወደ ዘላለሙ ብርሃን፣ የዓለም ብርሃን ወደ ሆነው ወደ ኢየሱስ አገር አመለጠች። ሃሌ ሉያ!

ታዲያ፣ አንድን ግለሰብ ሰማእት ነው የሚያሰኘው ምንድነው? ከሁሉ አስቀድሞ የግለሰቡ የሕይወት ምስክርነት ነው። ይልቁን ደግሞ ከህልፈቱ በፊት የተናገራቸው ቃላት ናቸው። ቄስ ጉዲና እንደሚፈለጉ እየታወቀና ማምለጫ ተዘጋጅቶላቸው እያለ ለምን አላመለጡም? ታስረው መፈታታቸው ማስጠንቀቂያ ሳይሆናቸው ቀርቶ ነው? ምሥጢሩ፣ ራሳቸውን የቤተክርስቲያኑ እረኛ ከሆነው ከኢየሱስ በታች የመንጋው እረኛ መሆናቸውን ጠንቅቀው የተረዱ ሰው ስለነበረ ነው። በታንዛኒያ ፕሬዚዳንት ጁሊየስ ኔሬሬ አማላጅነት ከእስር ተፈትተው፣ ከአገር እንዲወጡ አሳብ ሲቀርብላቸው፦ “እኔ የቤተክርስቲያን መሪ ሆኜ ሳለ፣ እንዴት በፈተና ሰዓት መንጋውን ትቼ እሸሻለሁ? ደግሞስ፣ ካህናቱን የትም አትሂዱ ብዬ እየተማፀንኳቸው ልሸሽ? አልሸሽም፣ አላደርገውም” ብለው ነበር የመለሱት። “መልካም እረኛ ነፍሱን ስለ በጎቹ ያኖራል። እረኛ ያልሆነው በጎቹም የእርሱ ያልሆኑ ሞያተኛ ግን ተኵላ ሲመጣ ባየ ጊዜ በጎቹን ትቶ ይሸሻል፤ ተኵላም ይነጥቃቸዋል፣ በጎቹም ይበተናሉ” [ዮሐንስ 10:12]።

የ”ነጋሶ መንገድ” ይህን ዋነኛ ስነ መለኮታዊ መረዳት የዘነጋው ይመስላል። ምናልባት መጽሐፉ የተጻፈው ከዚህ አኳያ ስላልሆነ ሊሆን ይችላል። ወቅቱ በወንጌላውያን አብያተክርስቲያናት ላይ መንግሥት የስደት እና የእሥራት ዘመቻ የሚያካሄድበት ሰዓት ነበር። ቄስ ጉዲና የሚመሩት መካነ ኢየሱስ ቤተክርስቲያን ደግሞ ብዙ እንቅስቃሴዋ በውጭው ዓለም እና በምዕራብና ደቡብ-ምዕራብ ኢትዮጵያ መሆኑ፣ የኦነግ መሪዎችም [ዶክተር ነጋሶን ጨምሮ] አብዛኛዎቹ ከቤተክርስቲያንና ከዚሁ ክፍለ ሃገር የወጡ መሆናቸው ለመንግሥት ሥጋት ፈጥሮ ነበር። ከዚህ የተነሳ ቤተክርስቲያንና መሪዎቿን በዐይነ ቁራኛ መከታተል ግድ ሆነ፤ አድራጎቱም፣ የመንግሥትን ኢፍትኀዊ አመራር አደባባይ አወጣው።

ከዚህ መጽሐፍ ጋር በተያያዘ አንድ የሚከነክነንን ጉዳይ እናንሳና እንጨርስ። ለመሆኑ፣ የአገራችን ምሑራን ባለፉት ሃምሳ ዓመታት ዘላቂ የሆነ ምን ማሕበራዊ አስተዋጽኦ ወይም መፍትሔ አስገኝተዋል? በመደብና በጎሣ ሕዝቡን ከፋፍለው አለመተማመንን ዘርተውበታል፤ ይህን አይተናል። ያውቃሉ የተባሉት እርስ በርስ መስማማት ሆነ መከባበር ተስኖአቸዋል። አገሪቷን ወዴት መምራት እንደሚገባቸው ገና እርግጠኞች አይደሉም፤ የሌሎችን አሳብ ለመስማት አይፈቀዱም። የጋራ በሆነች አገር፣ ያልተስማማቸውን የማግለልና የማውገዝ ባሕል ተጠናውቶአቸዋል። ይህንና ያን ሲሉ ስንት ትውልድ ፈጁ፤ በሙከራ ብቻ ምድሪቷን አስረጁ። ቤተክርስቲያንን ከሚያፈርስ፣ ፈርሃ እግዚአብሔርን ከሚሸረሽር አድራጎት ሊቆጠቡ አልቻሉም። ቤተክርስቲያንን ለዓላማቸው ከመጠቀም አልቦዘኑም። የክርስቶስን ወንጌል ከባህል፣ ከአፈ-ታሪክና ከጎሠኛ አስተሳሰብ ለይተው ስለማያዩ፣ ሕዝበ ክርስቲያኑን ያምሳሉ። “እግዚአብሔር የለም” ያሉንና ሊያሰኙን ያንገላቱን ዛሬ ወዴት አሉ? የክርስቶስ ቤተክርስቲያን ግን ዛሬም አለች፣ ጌታዋ ሕያው ስለሆነ፣ ሕያው ነች። እግዚአብሔርን የማይፈሩ፣ እግዚአብሔር የማያይ የመሰላቸው ሕዝብን ሲበድሉና ሲያንገላቱ፣ ለወገኔ ይጠቅማል ማለት ሲያበዙ፣ የምሕረት እጁን ስለ ዘረጋ እንጂ፣ ዝምታው ስለማይፈርድ አለመሆኑን አላስተዋሉም። እግዚአብሔር ሳ-ይ-ፈ-ራ ሕዝብ አይዋደድም፤ እግዚአብሔር ሳይከበር ሕዝብ አይከበርም፤ አይከባበርም።

“የነጋሶን መንገድ” ለሕዝብ በማቅረባቸው ባለ ታሪኩ ሊመሰገኑ ይገባል። ያሁኑ ትኵረታችን ቤተክርስቲያንን በተመለከተው ክፍል ላይ ቢሆንም፣ ዶክተር ነጋሶ በአገራችን ባለሥልጣኖች ዘንድ በብዙ የማይታወቅ ግልጽነታቸውን በአርኣያነት ሳንጠቅስ አናልፍም። እንደምንገምተው ከሆነ፣ ይህን ልማድ የቀሰሙት በመጀመሪያ ከወላጆቻቸው፣ ኋላም ከአውሮጳ ቆይታቸው ይሆናል። ለማንኛውም፣ 1. የአገር መሪ በሕይወት እያለ ከሥልጣን ወርዶ በሕዝብ መካከል እንደ ተራ ዜጋ መኖር፤ 2. የአገራችን ፕሬዚዳንት እንዲሆኑ በተጠየቁ እለት እንደ ፈሩና ሌላ ሰው ፈልጉ እንዳሉ መግለጻቸው፤ 3. አባታቸው ለማኝ እንደ ነበሩ መግለጻቸው። ይኸ ትሕትናን አመልካች ብቻ ሳይሆን፣ አምላክም የሚወደው፣ ድብቅና ያልሆነውን ሆኖ ለመታየት በሚሻ ባሕል ውስጥ ጠቃሚ አስተዋጽዖ ይኖረዋል እንላለን።

እንግዲህ፣ “የነጋሶ መንገድ” እነሆ። ሌላው መንገድ የክርስቶስ እና የተከታዮቹ መንገድ ነው። የአገራችን ምሑሩ ክፍል ሃምሳ ዓመት የተጓዘበት መንገድ የእግዚአብሔር ፍርሃት የሌለበት ምድረ በዳ ነበረ፤ አላዋጣም። የእረፍት እህል፣ የእረፍት ውሃና ሰላም አላመጣም። አለማዋጣቱ በሥጋና በነፍሱ ላይ ጠባሳ ትቶ አልፏል። ደርግና ምሑራኑ እግዚአብሔርን ሻሩ፤ በመጤ ፍልስፍና የመደብ ልዩነት ብለው ምድሪቷን አመሳቀሉ። ደርግን ተቃውመው የተነሱ ተራ ሲደርሳቸው በእግዚአብሔር አምሳል የተፈጠረውን ሰው በጎሣ ልዩነት አቃቃሩ። ሁለቱም የእግዚአብሔርን ፍርሃት አጥብቀው ተጻረሩ። ኧረ ለመሆኑ፣ የኢትዮጵያ መሪዎችና ምሑራን የሚማሩት መቼ ይሆን? ለ “ክርስቶስ መንገድ” የሚለቁለትስ መቼ ይሆን?! 

Read 11102036 times Last modified on Sunday, 13 November 2011 22:03

1578456 comments

  • Comment Link www.Minds.com Friday, 06 March 2026 21:09 posted by www.Minds.com

    I am really impressed with your writing skills and also
    with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you customize it yourself?

    Either way keep up the excellent quality writing,
    it's rare to see a great blog like this one nowadays.

  • Comment Link shkola onlain_ewMi Friday, 06 March 2026 21:08 posted by shkola onlain_ewMi

    lomonosov school lomonosov school .

  • Comment Link online math tuition Singapore 2025 Friday, 06 March 2026 21:07 posted by online math tuition Singapore 2025

    Singapore's intensely competitive schooling ѕystem mаkes primary math tuition crucial f᧐r establishing a
    firm foundation іn core concepts likе number sense аnd operations,
    fractions, ɑnd earlү problem-solving techniques right from tһe beցinning.




    Given Singapore’ѕ strong focus οn STEM career pathways, strong O-Level math гesults — οften reinforced tһrough tuition — oⲣens doors
    tоward premier junior colleges, tօp polytechnic courses, and competitive university programmes.





    Math tuition ɑt junior college level delivers individualised critique ɑnd exam-specific strategies tһat mainstream JC lessons ᧐ften lack tһe necesѕary detaіl for.





    Tһe growing popularity ⲟf digital JC-level math lessons іn Singapore һaѕ made hiɡh-calibre instruction accessible even tο JC studets juggling CCAs аnd heavy workloads, witһ 24/7 resource access enabling
    efficient, stress-free revision оf bοth pure and statistics components.



    Project-based discovering ɑt OMT turns mathematics right
    іnto hands-οn fun, stimulating interest in Singapore pupils for superior exam reѕults.




    Dive into self-paced mathematics mastery witһ OMT's 12-month e-learning courses, сomplete with practice worksheets
    ɑnd recorded sessions fοr extensive revision.



    Tһe holistic Singapore Math approach, ᴡhich develops multilayered analytical abilities,
    underscores ԝhy math tuition iis vital for mastering the curriculum аnd getting ready foг future professions.




    With PSLE mathematics developing tߋ consist of mоre interdisciplinary aspects, tuition ҝeeps students updated
    on integrated questions blending mathematics ԝith science contexts.




    Holistic growth tһrough math tuition not only enhances O Level scores yet аlso groԝs
    abstract thouɡht abilities іmportant for ⅼong-lasting knowing.






    Junior college tuition ρrovides accessibility to extra sources ⅼike worksheets ɑnd video explanations,
    enhancing Α Level curriculum coverage.



    OMT sets іtself ɑpаrt wіtһ a proprietary curriculum tһat prolongs MOE web ϲontent by including enrichment activities focused օn establishing mathematical instinct.




    Comprehensive insurance coverage оf subjects ѕia, leaving no gaps іn knowledge for
    toρ math success.



    Math tuition іn tiny teams ensսres individualized interest, often doing not һave
    in larɡe Singapore school courses fοr test preparation.

  • Comment Link message475626 Friday, 06 March 2026 21:05 posted by message475626

    Wow, fantastic blog layout! How long have you been blogging
    for? you make blogging look easy. The overall look of your web site is magnificent, let
    alone the content!

  • Comment Link ArmandCaf Friday, 06 March 2026 21:05 posted by ArmandCaf

    смотреть здесь https://goldera.win

  • Comment Link dirty kidsporn now Friday, 06 March 2026 21:05 posted by dirty kidsporn now

    80177DanicaMajchrzaklets buys best coem ot ele

  • Comment Link trc20 generator Friday, 06 March 2026 21:03 posted by trc20 generator

    What a material of un-ambiguity and preserveness of valuable familiarity on the topic of
    unpredicted feelings.

  • Comment Link RichardWah Friday, 06 March 2026 21:02 posted by RichardWah

    в этом разделе https://goldera.win/

  • Comment Link online casino instant payout Friday, 06 March 2026 20:59 posted by online casino instant payout

    Heya! I just wanted to ask if you ever have any issues with hackers?
    My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing months of hard
    work due to no data backup. Do you have any solutions to prevent hackers?

  • Comment Link forex secret method Friday, 06 March 2026 20:56 posted by forex secret method

    porno izle,porno seyret,türk porno,ifşa porno,türk ünlü porno,
    sex izle,sikiş videoları,sikiş izle,seks
    izle,seks videoları,porno,Porno Film izle,Sex Seyret,Mobil Sikiş,
    Tecavüz Porno,Porn Filmleri,HD porno,sansürsüz porno,sansürzü porno izle,sarhoş pornosu,enses
    porno,ücretsiz porno,ücretsiz porno izle,porna izle,Porno Anne,
    Porno izlesene,Sikiş Video,HD Sex Porn,porn,bedava sex
    izle,anal porno,götten sikiş izle,abla porno,abi porno,akraba porno,ünlü türk porno,
    ifşa pornolar,sert sikiş,içine boşalma porno,porno porno,porn porn,milli porno,Drunk Porn,recep tayyip erdoğan porno,recep tayyip erdogan,recep tayyip
    erdogan sikiş,recep tayyip erdogan sex,İsmet İnönü porno,Celal Bayar porno,Cemal Gürsel porno,Cevdet
    Sunay porno,Fahri Korutürk porno,Kenan Evren porno,Turgut Özal porno,Süleyman Demirel porno,Ahmet Necdet Sezer porno,Abdullah
    Gül porno,Adnan Menderes porno,Bülent Ecevit porno,Tansu Çiller porno,Mesut Yılmaz porno,Necmettin Erbakan porno,Alparslan Türkeş
    porno,Devlet Bahçeli porno,Binali Yıldırım porno,Ahmet Davutoğlu porno,
    Ali Babacan porno,Kemal Kılıçdaroğlu porno,Deniz Baykal porno,Erdal
    İnönü porno,Hüsamettin Cindoruk porno,Bülent Arınç porno,Abdüllatif Şener porno,Mehmet Şimşek sex kaseti,Numan Kurtulmuş sex kaseti,Süleyman Soylu
    sex kaseti,Mevlüt Çavuşoğlu sex kaseti,Hulusi Akar sex kaseti,Fikret Bila sex kaseti,İsmail Cem sex
    kaseti,Hikmet Çetin sex kaseti,Kamran İnan sex kaseti,Yıldırım
    Akbulut sex kaseti,Hasan Celal Güzel sex kaseti,
    Korkut Özal ifşa,Mesut Yavaş ifşa,Ekrem İmamoğlu ifşa,Mansur Yavaş ifşa,Melih Gökçek ifşa,Murat Karayalçın ifşa,Bedrettin Dalan ifşa,Nurettin Sözen ifşa,Ali Müfit Gürtuna
    ifşa,Hayrettin Karaman ifşa,Cemil Çiçek ifşa,Recep Tayyip Erdoğan Porno ifşa,Cevdet Yılmaz Porno ifşa,
    Hakan Fidan Porno ifşa,Mehmet Şimşek Porno ifşa,Yaşar Güler Porno ifşa,Ali Yerlikaya Porno
    ifşa,Yılmaz Tunç Porno ifşa,Yusuf Tekin Porno ifşa,Kemal Memişoğlu Porno ifşa,Mehmet Nuri Ersoy Porno ifşa,Murat Kurum Porno
    ifşa,Alparslan Bayraktar Porno ifşa,Mehmet Fatih Kacır Porno ifşa,Abdulkadir Uraloğlu Porno ifşa,Ömer Bolat Porno ifşa,İbrahim Yumaklı Porno ifşa,Vedat Işıkhan Porno ifşa,Osman Aşkın Bak Porno
    ifşa,Mahinur Özdemir Göktaş Porno ifşa,brahim Kalın Porno ifşa,
    Burhanettin Duran Porno ifşa,Haluk Görgün Porno ifşa,Fahrettin Altun Porno ifşa,Numan Kurtulmuş Porno ifşa,Özgür Özel Porno ifşa,Devlet Bahçeli
    Porno ifşa,Tülay Hatimoğulları Porno ifşa,Tuncer Bakırhan Porno ifşa,Müsavat
    Dervişoğlu Porno ifşa,Fatih Erbakan Porno ifşa,Ali Babacan Porno ifşa,Ahmet Davutoğlu Porno ifşa,Mahmut Arıkan Porno
    ifşa,Erkan Baş Porno ifşa,Celal Mümtaz Akıncı Porno ifşa,YÜKSEK
    YARGI Porno ifşa,Kadir Özkaya Porno ifşa,Ömer Kerkez
    Porno ifşa,Zeki Yiğit Porno ifşa,Selçuk Bayraktaroğlu
    Porno ifşa,Fatih Karahan Porno ifşa,Ali Erbaş Porno ifşa,Okay Memiş Porno ifşa,
    Ekrem İmamoğlu Porno ifşa,Mansur Yavaş Porno ifşa,Cemil Tugay Porno ifşa,Alinur Aktaş Porno ifşa,Fatma Şahin Porno ifşa,Uğur İbrahim Altay Porno ifşa,Zeydan Karalar Porno ifşa,Muhittin Böcek Porno ifşa,Vahap
    Seçer Porno ifşa,Yücel Yılmaz Porno ifşa,Ahmet Aras Porno ifşa,Cevdet Atay Porno ifşa,
    Hilmi Güler Porno ifşa,Halit Doğan Porno ifşa,Memduh Büyükkılıç Porno ifşa,Yüksel Coşkunyürek Porno ifşa,Büyükşen Çerçioğlu Porno ifşa,Serra Kadıgil Porno ifşa,Abdullah Özer Porno ifşa,Meral Akşener Porno ifşa,Kemal Kılıçdaroğlu Porno ifşa,Abdullah Gül Porno ifşa,Ahmet Necdet
    Sezer Porno ifşa,Binali Yıldırım Porno ifşa,Süleyman Soylu Porno ifşa,
    Bülent Arınç Porno ifşa,Mevlüt Çavuşoğlu Porno ifşa,Abdülhamit Gül Porno ifşa,Fuat Oktay Porno
    ifşa,Hüseyin Çelik Porno ifşa,Mehmet Ali Şahin Porno ifşa,Nabi Avcı Porno ifşa,Bekir Bozdağ Porno ifşa,Hulusi Akar Porno ifşa,Nihat Zeybekci Porno
    ifşa,Lütfi Elvan Porno ifşa,Nureddin Nebati Porno ifşa,Derya Yanık Porno ifşa,Mustafa Şentop Porno ifşa,İsmail Kahraman Porno
    ifşa,Mehmet Ali Çelebi Porno ifşa,Gülşah Hatipoğlu Porno
    ifşa,Pervin Buldan Porno ifşa,Sırrı Süreyya Önder Porno ifşa,Mehmet
    Metiner Porno ifşa,İsmail Küçükkaya Porno ifşa,Engin Altay Porno ifşa,Gökhan Günaydın Porno ifşa,Selin Sayek Böke Porno ifşa,Mustafa Destici Porno ifşa,Ümit Özdağ Porno ifşa,Muharrem İnce Porno ifşa,Selçuk Bayraktar Porno
    ifşa,Hasan Doğan Porno ifşa,Nuri Aslan Porno ifşa,Güngör Geçer Porno ifşa,Büşra Özdemir Porno ifşa,Barış Salcan Porno ifşa,Koç Ailesi Porno ifşa,Koç Holding Porno ifşa,Şevket Sabancı'nın Ailesi Porno
    ifşa,Esas Holding Porno ifşa,Erol Sabancı ve Ailesi Porno
    ifşa,Sabancı Holding Porno ifşa,Türkan Sabancı ve Ailesi Porno ifşa,Tara Ailesi Porno ifşa,Enka Holding Porno ifşa,Eczacıbaşı Ailesi Porno ifşa,Eczacıbaşı Holding
    Porno ifşa,Hüsnü Özyeğin Porno ifşa,Fiba Holding
    Porno ifşa,Murat Ülker Porno ifşa,Kökler Holding Porno ifşa,Özokur Ailesi Porno
    ifşa,Üs Holding Porno ifşa,Doğan Ailesi Porno
    ifşa,Doğan Holding Porno ifşa,Şahenk Ailesi Porno ifşa,Doğuş Holding Porno ifşa,Erdemoğlu Ailesi Porno ifşa,Erdemoğlu Holding Porno ifşa,Zorlu Ailesi Porno ifşa,Zorlu Holding
    Porno ifşa,Yazıcı Ailesi Porno ifşa,Anadolu Grubu Porno ifşa,Özilhan Ailesi Porno ifşa,Tosyalı Ailesi Porno
    ifşa,Tosyalı Holding Porno ifşa,Kibar Ailesi Porno
    ifşa,Kibar Holding Porno ifşa,Kocabıyık Ailesi Porno ifşa,Borusan Holding Porno ifşa,Erman Ilıcak Porno ifşa,Rönesans Grubu Porno ifşa,
    Yıldırım Ailesi Porno ifşa,Yıldırım Holding Porno
    ifşa,M. Latif Topbaş ve Ailesi Porno ifşa,BİM Porno ifşa,
    Mehmet Başaran Porno ifşa,Habaş Grubu Porno ifşa,Konukoğlu
    Ailesi Porno ifşa,Sanko Holding Porno ifşa,Sevda-Serra Sabancı Porno ifşa,Gülçelik
    Ailesi Porno ifşa,Turgay Ciner Porno ifşa,Ciner Grubu Porno ifşa,
    Mehmet Cengiz Porno ifşa,Cengiz Holding Porno ifşa,Cemal Kalyoncu Porno ifşa,Kalyon İnşaat Porno ifşa,Ömer Sabancı Porno ifşa,Densa Denizcilik
    Porno ifşa,Çolakoğlu Ailesi Porno ifşa,Çolakoğlu Grubu Porno
    ifşa,Ahmet Çalık Porno ifşa,Çalık Grubu Porno ifşa,Nihat Özdemir Porno ifşa,Limak İnşaat Porno ifşa,Sezai Bacaksız Porno ifşa,Demir Sabancı Porno
    ifşa,Sedes Grubu Porno ifşa,Küçük Ailesi Porno ifşa,Taha Holding Porno ifşa,Torun Ailesi Porno ifşa,Torunlar Grubu Porno ifşa,Eren Ailesi Porno ifşa,Eren Grubu Porno ifşa,Lucien Arkas Porno ifşa,Arkas Holding Porno
    ifşa,Hamdi Akın Porno ifşa,Akfen Grubu Porno ifşa,Kurdoğlu Ailesi Porno ifşa,Ata Holding Porno
    ifşa,Ahmet Ahlatcı Porno ifşa,Ahlatcı Grubu Porno ifşa,Nezih Barut Porno ifşa,Abdi İbrahim
    İlaç Porno ifşa,Esirtgen Ailesi Porno ifşa,Çarmıklı Ailesi
    Porno ifşa,Nurol Holding Porno ifşa,Mehmet Ali Aydınlar Porno ifşa,Acıbadem Grubu Porno ifşa,Alaton Ailesi Porno ifşa,
    Alarko Holding Porno ifşa,Garih Ailesi Porno ifşa,Bayraktar Ailesi Porno
    ifşa,Baykar Porno ifşa,Yamantürk Ailesi Porno ifşa,Güriş Holding Porno ifşa,Mehmet Emin Karamehmet Porno ifşa,Çukurova Holding Porno ifşa,Şefik Dizdar Porno ifşa,Kazancı Ailesi Porno ifşa,Kazancı
    Holding Porno ifşa,Aslan Ailesi Porno ifşa,İçdaş Porno ifşa,Altınbaş Ailesi Porno
    ifşa,Altınbaş Holding Porno ifşa,Demet Sabancı Çetindoğan Porno ifşa,Demsa Group
    Porno ifşa,Hüseyin Özdilek Porno ifşa,Özdilek Grubu Porno ifşa,Zeynep Bodur Okyay Porno ifşa,Kale Grubu Porno ifşa,Zafer
    Yıldırım Porno ifşa,Orjin Grubu Porno ifşa,Zafer Kurşun Porno ifşa,
    İnan Kıraç Porno ifşa,Kıraça Holding Porno ifşa,Lodrik Ailesi Porno ifşa,Enboy Tekstil Porno ifşa,İbrahim Çeçen Porno ifşa,
    IC Holding Porno ifşa,Yahya Kiğılı Porno ifşa,Hayat Holding
    Porno ifşa,Boyner Ailesi Porno ifşa,Boyner Holding
    Porno ifşa,Aydın Ailesi Porno ifşa,Turgut Aydın Holding Porno ifşa,Berker Ailesi
    Porno ifşa,Tekfen Holding Porno ifşa,Gökyiğit Ailesi Porno ifşa,Akçağlılar Ailesi Porno ifşa,Orhan Ailesi Porno ifşa,Orhan Holding Porno ifşa,Kanatlı Ailesi Porno
    ifşa,Eti Grubu Porno ifşa,Demirören Ailesi Porno ifşa,
    Demirören Holding Porno ifşa,Raif Ali Dinçkök Porno ifşa,
    Akkök Holding Porno ifşa,Ömer Dinçkök Porno
    ifşa,Atlantik Holding Porno ifşa,Nilüfer Dinçkök
    Çiftçi Porno ifşa,Yalçın Sabancı Porno ifşa,Yasa Holding
    Porno ifşa,Öztürk Ailesi Porno ifşa,
    Opet Porno ifşa,Yaşar Ailesi Porno ifşa,Yaşar Holding Porno ifşa,Özaltın Ailesi Porno ifşa,Özaltın Grubu Porno ifşa,İsfendiyar Zülfikari Porno ifşa,Zülfikarlar Grubu Porno ifşa,Erdal Aksoy
    Porno ifşa,Turcas Grubu Porno ifşa,Umur Üstünberk
    Porno ifşa,Üstünberk Holding Porno ifşa,Taşkent Ailesi Porno
    ifşa,STFA Porno ifşa,Gülay Ailesi Porno ifşa,Gülaylar Grubu Porno ifşa,
    Pak Ailesi Porno ifşa,Pakmaya-Kipaş Grubu Porno ifşa,Öksüz Ailesi
    Porno ifşa,Kipaş Grubu Porno ifşa,Gürsel Ailesi Porno ifşa,Kiska Holding Porno ifşa,Hüseyin Aslan Porno ifşa,YDA Grubu Porno ifşa,Fehmi Yıldız Porno ifşa,Yıldızlar Yatırım Holding Porno ifşa,
    Vedat Aşçı Porno ifşa,Astaş Holding Porno ifşa,Avni
    Çelik Porno ifşa,Sinpaş Holding Porno
    ifşa,Ali Ağaoğlu Porno ifşa,Ağaoğlu Grubu Porno ifşa,Kiler Ailesi Porno ifşa,Kiler Holding Porno ifşa,Nafi Güral Porno ifşa,NG Grubu
    Porno ifşa,Koloğlu Ailesi Porno ifşa,Kolin İnşaat Porno ifşa,Süleyman Çetinsaya Porno ifşa,Artaş Holding Porno ifşa,Tiryakioğlu Ailesi Porno ifşa,
    Tiryaki Agro Porno ifşa,Feridun Geçgel Porno ifşa,Astor
    Enerji Porno ifşa,Karamancı Ailesi Porno ifşa,Orta Anadolu
    Tekstil Porno ifşa,Fettah Tamince Porno ifşa,Rixos Porno ifşa,Erikoğlu Ailesi Porno ifşa,Erbakır
    Porno ifşa

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.