×

Warning

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 42
Sunday, 13 November 2011 21:18

ሌላው መንገድ Featured

Rate this item
(1 Vote)

ግምገማ ድርሰት

ሌላው መንገድ

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የሃይማኖትና የፖለቲካ መሪዎቻችን ከተለምዶ ውጭ የሕይወት ታሪካቸውን በመጽሐፍ አሳትመው እያሠራጩ ነው። ይህ አዲስ ክስተት ነው፤ የሚደገፍ ነው። ማን እንደሆኑ፣ ምን እንደሠሩ አስረግጠን ሳናውቅና በሠሩት ሥራ ዙሪያ ሳንወያይ ያለፉ የሕዝብ መሪዎች ጥቂቶች አይደሉምና ተዘርፈናል፣ ቅርስ ባክኖብናል። የአገራችንን ታሪካዊ ወቅቶች በግለሰቦቹ እይታ አስታከን ማገናዘብ ብሔራዊ መብታችን ብቻ ሳይሆን፣ የተመሠረተውን በጎ ከመርሳት የተነሳ ስሕተቶች እንዳይደገሙ፣ ፍርሃትና አሉባልታ እንዳይገዙን ለመከላከል ጭምር ይጠቅማል። በዚህ አጋጣሚ የጄኔራል ታዬ ጥላሁን የሕይወት ታሪክ እስካሁን አለመጻፉ ያሳስበናል። በዚሁ ድረ ገጽ፣ ከእስር ተፈተው ወደ ክርስቶስ አማንያን ማሕበር ተቀላቅያለሁ ያሉት የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ታምራት ላይኔ፣ አሁን የእውነትን መንገድ ለይተው አውቀዋልና ሁሉን ግልጽ አድርገው በመጽሐፍ እንዲያሠፍሩ ማሳሰባችን ይታወሳል። ሌሎች፣ በተለይ ሴቶች ካሉ እንደዚሁ።

የዛሬው ትኩረታችን፣ የቀድሞው ፕሬዚዳንት ዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ፣ ባለፈው ወር፣ “ዳንዲ - የነጋሶ መንገድ” በሚል ርእስ ባሳተሙት መጽሐፍ ላይ ስለ ሰማእቱ ቄስ ጉዲና ቱምሳ ባሠፈሩት ላይ ብቻ ይሆናል። በነገራችን ላይ፣ ዶክተር ነጋሶ በቤተክርስቲያን አካባቢ የሚታወሱት በምዕራቡና በደቡብ-ምዕራቡ የአገራችን ክፍል የወንጌል አገልጋይና መሪ የነበሩት የቄስ ጊዳዳ ሶለን [በ1969 ዓ.ም. በ 78 ዓመታቸው ሞቱ] ልጅ በመሆናቸው ነው። ዶክተሩ፣ በመጽሐፋቸው ውስጥ ስለ ፍትሕ፣ በእግዚአብሔርና በሕግ ፊት ስለ ሰው ልጆች እኩልነት፣ ስለ ነፃነት ይገደኛል፤ ለዚህም ስታገል ኖሬአለሁ የማለታቸው መሠረቱ ምን እንደ ሆነ መገመት አያዳግትም። አባታቸው ቄስ ጊዳዳ [“ጊዳዳ” ትርጓሜው፦ “ለሕዝብ የሚያነባ” ማለት ሲሆን] በወንጌል ምክንያት የተሰደዱና ቤተክርስቲያን በመትከል የታወቁ የእምነት ሰው ነበሩ። በተጨማሪ፣ ወንጌላውያን አብያተክርስቲያናት አሳድገው ለአገር መሪነት ያበቋቸውን እንደ እነ ክቡር አቶ አማኑኤል አብርሃምን፣ አቶ መርኪና መጃን፣ ኦነሲሞስ ነሲብን መጥቀስ ይቻላል። በአፍሪቃ የነፃነት ትግል ውስጥ ደግሞ ስመ-ጥር የሆኑት እነ ኔሬሬ፣ ማንዴላ፣ ካውንዳ፣ ንኵሩማ፣ ወዘተ፣ ከወንጌላውያን አብያተክርስቲያናት የፈለቁ ናቸው። የቤተክርስቲያን አስተዋጽዖ እንደ ቀላል ሊታይ አይገባም ማለት ነው።

በ “ነጋሶ መንገድ” ላይ፦ ደርግ፣ቄስ ጉዲና ቱምሳንየገደለው፣ “የኦሮሞ ነፃነት ግንባር [ኦነግ] ናቸው ብሎሲሆንደርግከወደቀበኋላደግሞየቄሱአስከሬንከጅምላመቃብርወጥቶበስርዓትበተቀበረበትጊዜደርግቄሱንየገደለውየሃይማኖትነፃነትንለማፈንነበር ተብሎየተነገረውን ትክክል አይደለም ብለዋል። ለዚህም ማስረጃቸውን እንደሚከተለው አቅርበዋል፦ 1969 .ቄስጉዲናለቤተክርስቲያንስራወደጀርመንሲመጡእግረመንገዳቸውንከኦነግመልእክትይዘውመጥተውነበር።መልዕክቱንለመንገርመጀመሪያዲማነገዎማስትሬትዲግሪውንእያጠናከነበረበትሴኔጋልወደጀርመንእንዲመጣአደረጉናከዚያፍራንክፈርትከእኔጋርተገናኙ።ለእሱየመጣውመልዕክትጀርመንሀገርቢሮበመክፈትየኦነግወኪልሆኖእንዲሰራየሚልነበር።እኔደግሞዲማንእንድረዳነበርየተፈለገውሌላውቄስጉዲናየሰጡኝመረጃኦነግበመካከለኛውምስራቅአንድልዑክእንደሚልክናልዑኩበባሮቱምሳእንደሚመራየሚጠቁምነበር ቄስጉዲናንለመጨረሻጊዜያገኘኋቸውያኔነው።ደርግ፣ሀገርቤትሲገቡእስርቤትአስገብቶገደላቸውናከሌሎችጋርበጅምላተቀበሩ…” [ገጽ 110]።

ዶክተር ነጋሶ ማስረጃ ብለው ያቀረቡት አከራካሪ አይሆንም። ደርግ ቄስ ጉዲናን የገደለው ኦነግ ናቸው በሚል ሰበብ ነው። ይህን ስንል፣ ደርግ የወሰደው የግድያ እርምጃ ሆነ ያቀረበው ሰበብ ትክክል ነው ማለት አይደለም። ቄስ ጉዲናን በኦሮሞነታቸው ወይም በፖለቲካ አመለካከታቸው ብቻ ፈርጆ ማለፍ ግን የኖሩለትንና የተሠውለትን የሕይወት ምስክርነት ማጕደፍ ይሆናል። ግለሰቡ ቁመተ-ረጂም፣ ከሠፈር ያለፈ ሰፊ አእምሮ የተለገሳቸው ነበሩና። ዶክተር ነጋሶ ይህን የሚክዱ አይመስለንም። በሌላ አነጋገር፣ የክርስቶስ ተከታይና የቤተክርስቲያኑ መሪ እንደሆኑ ከግምት ውስጥ ሳናስገባ ቄስ ጉዲናን ጠንቅቀን መረዳት አዳጋችና አሳሳች ይሆናል። ደርግ፣ ቄስ ጉዲናን የገደልኩት የቤተክርስቲያን መሪ በመሆናቸው ነው ሊል እንደማይችል ግልጽ ይመስለናል። በቤተክርስቲያን ላይ ስደት እና በአማንያን ላይ እስራት በታወጀበት ሰዓት የአምልኮ ነፃነት አለ አልልም ማለታቸው፤ ቀይና ነጭ ሽብር በየአውራ መንገዱ ያፈሰሰው ደም ሳይደርቅ እንዲህ የመሰለ አቋም መውሰድ ምን እንደሚያስከትል ለማንም ግልጽ ነው። በዚህ ላይ ወንድማቸው ባሮ ቱምሣ የአንጃ ፖለቲካ ፓርቲ መሪ ናቸው።

ቄስ ጉዲና የተሠውት በ 1971 ዓ.ም. በሃምሳ ዓመታቸው ነው። አመለካከታቸው ከጎሣና ከዘር ያለፈ ነው ስላልን መድገም አያሻንም። ጽሑፋቸውን ያነበበና ንግግራቸውን ያደመጠ ማንም እንደሚያውቀው ወንጌልን ከማሕበራዊ ፍትኅ ጋር አገናዝበው ማየት የተቻላቸው ግለሰብ ነበሩ። የክርስቶስን ወንጌል በቤተክርስቲያን ክልል መወሰን ወይም በማሕበረ ሰብ ጠርዝ ላይ መትከል፣ የወንጌልን “ብርሃን እና ጨው” ነት አለማጤን እንደሆነ የተረዱ መሪ ነበሩ። ለመንግሥት ሥጋት የሆኑት ከዚህ አመለካከታቸው የተነሳ ነው። ስለ ሰው ማንነት ያላቸው መረዳት ከወንጌል አስተምርሆ የመነጨ እንጂ ከሰብዓዊነት አመለካከት ብቻ የፈለቀ አልነበረም። ወንጌል፣ ሰው በእግዚአብሔር አምሳል መፈጠሩን፣ ከዚህ የተነሳ ክቡር መሆኑን፣ በአዳማዊ ኃጢአት ምክንያት ከፈጣሪው፣ ከራሱ፣ ከባልጀራውና ከፍጥረት ሁሉ ጋር መቆራረጡን ያስተምራል። ይህም ከማርክሳዊ አመለካከት፣ ብርሃን ከጨለማ እንደሚለይ ይለያል። ወንጌል፦ ሰው ቁስ ብቻ ሳይሆን፣ ነፍስም መንፈስም ነው፤ በሥጋ በተገለጠው በኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል በኩል ከአምላኩ፣ ከራሱና ከሌላው ጋር የሚታረቅበት መንገድ ተዘጋጅቶለታል ይላል። እንግዲህ፣ እግዚአብሔርን ያላማከለ አመለካከት ሰውን ከኢኮኖሚያዊና ከማሕበራዊ ግንኙነቶቹ ነጥሎ ማየት እንደሚሳነው በደርግና አሁን በሚገዛው መንግሥታት የታየው አመራር በቂ ማስረጃ የሚሆን ይመስለናል።

ቄስ ጉዲና በኢትዮጵያ ጠቅላይ ግዛቶች ማንበብና መጻፍ እንዲስፋፋ ከወጠኑትና ጥረት ካደረጉት መካከክል የመጀመሪያው ናቸው። አብዮት ከመፈንዳቱ በፊት፣ ማሕበራዊ ነውጥ ተቃርቧል፣ ቤተክርስቲያን መዘጋጀት አለባት ሲሉ እንደ ነበረ የሰሙ ዛሬም በሕይወት አሉ። ደርግ ሥልጣን ሲይዝ፣ ጸረ-ሃይማኖት/ጸረ-ክርስቲያን መመሪያ እንደሚያውጅ፣ ለዚህም ሥርዓት መበገር እንደማይገባ ጠንቅቀው ተረድተው ነበር። ንጉሥ ቢሆን፣ የፓርቲ ማእከላዊ ኮሚቴ ሊቀመንበር፣ የክርስቶስን ጌትነት ለሚቀናቀን ለማናቸውም ምድራዊ ሥልጣን ማጎንበስ አይገባም ይሉ ነበር።

ኢየሱስ ነው ከሁሉም በላይ

ጌታችን ነው ከሁሉም በላይ

አቻ የሌለው በምድር በሰማይ

እንደ እውነቱ ከሆነ፣ ዶክተር ነጋሶ ስለ ቄስ ጉዲና የነገሩን አዲስ ነገር የለም። ቄስ ጉዲና ኦሮሞ መሆናቸው፣ የመጣው ለውጥ ከአብራኩ ለወጡት ሕዝብ ያስገኘው ጥቅም አንሶ እያዩ ዝም አለማለታቸው እንደ ድንቅ ሊታይ አይገባም።  ዶክተር ነጋሶም እኮ ኦሮሞ ናቸው። ኦሮሞ ስለሆኑ፣ የሚታገሉት ለኦሮሞ ሕዝብ ብቻ ነው ማለት ታዲያ የትግላቸውን ፈር ባጭር አያስቀርም? ያስቀራል እንጂ። አያስቀርም ብንል፣ በመጽሐፋቸው ላይ እንደ ተመለከተው ለዲሞክራሲ፣ ለሕግ የበላይነትና ለሰብአዊ መብት መከበር ያደረጉት አስተዋጽዖ ያግደናል። ስለ ቄስ ጉዲና ግን ሊዘነጋ የማይገባ ጉዳይ፣ ደርግ በፍትኅ ስም የሚያካሄደውን ግድያና በደል አይተው ዝም አለማለታቸውና አለመተባበራቸው ነው። እኚህን ሰው በአንድ አንጃ መከለል አግባብ አይሆንም የምንለው ለዚህ ነው። የሰውን ሞላ ነፃ የሚያወጣውን የክርስቶስን ፍትሓዊ ወንጌል አቋማቸው ቢያደርጉ ድንቅ አይደለም ማለት ነው። በሌላ አነጋገር፣ ዶክተር ነጋሶ፣ ኦነግ ናቸው ብለው ያቀረቡት ማስረጃ፣ ቄስ ጉዲና የክርስቶስ ቤተክርስቲያን መሪ ከመሆናቸውና ዘርና ጎሣ ከማይወስነው ፍትኀዊ ወንጌል አራማጅነታቸው አንዳች እንደማይቀንስ ነው። ባጭሩ፣ የጉዲናን ስነመለኮታዊና ማሕበራዊ አቋም መነጣጠል ሐቅን ማዛባትና የሌለ ስም መስጠት ይሆናል። 

መንግሥታት ሁሉ የሚቀናቀናቸውን ለማስወገድ የሚጠቀሙበት ዘዴ ተመሳሳይ ነው። የአሜሪካ መንግሥት፣ እ.አ.አ በ1968 ዓ.ም. የሰብአዊ መብት ተሟጋች የነበረውን ቄስ ማርቲን ሉተር ኪንግን [በ 39 ዓመቱ ተሠዋ] የገደለው ኮሚዩኒስት ብሎ ነው። ማርቲን ኪንግ የአገሩን ዘረኛ ፖሊሲ መቃወሙ ብዙ ችግር አስከትሎበታል፤ የራሱና የቤተሰቡ ሕይወት እለት እለት ለአደጋ የተጋለጠ ነበር። የፍጻሜ እርምጃ የተወሰደበት ግን ከቤተክርስቲያን ክልል ወጣ ብሎ፣ አሜሪካ በቪዬትናም ስለምታካሄደው ሕገ ወጥ ጦርነት እና፣ በተለይም በኢኮኖሚ ረገድ በጥቁሮች ላይ የሚካሄደውን አድልዎና ግፍ መቃወምና ወደ ሰሜኑ የአሜሪካ ግዛት ዘልቆ ማደራጀት በጀመረበት ወቅት ነበር። ወንጌል ሙሉ የሚሆነው፣ ቤተክርስቲያን ነፍሳትን ወደ ክርስቶስ መንግሥት ከማምጣት ጋር ለማሕበራዊ ፍትኅ ስትታገል ጭምር ነው። ይህም ከፍተኛ መስዋእት ይጠይቃል፤ ፍሬው ደግሞ በደም ይደረጃል።

የጀርመን መንግሥት ቄስ ዲትሪኽ ቦንኦፈር [እ.አ.አ. በ1945 ዓ.ም. በ 39 ዓመቱ ተሠዋ] እውነተኛዪቱ ቤተክርስቲያን፣ ይሁዲና ጂፕሲዎች እየታደኑ ባለበት ሰዓት፣ ማሕበረ ምእመኑን እንዳያስተምር አሳቡን በጽሑፍ እንዳያሠፍር በማገዱ ሂትለርን ለማስወገድ ከተደራጁት ጋር ለማበር ተገደደ። ያኔ ለቦንኦፈር ጥያቄ የሆነበትና ዛሬም ለኛ ጥያቄ ሊሆን የሚገባው፣ እንዴት ከተመረዘ ማሕበራዊ ሥርዓት ውስጥ ራስን ማዳን ይቻላል የሚለው ሳይሆን፣ የሚቀጥለው ትውልድ እንዴት ይሆናል? እንዴትስ ይኖራል? የሚለው ነው። ቦንኦፈር አሜሪካ ሄዶ በዚያው መቅረትና ተደላድሎ መኖር ሲችል፣ የሚያውቁት ሁሉ ‘አትሂድ፣ ችግሩ ይለፍ’ ሲሉት እምቢ ብሎ ወደ ትውልድ ምድሩ ወደ ጀርመን አገር የተመለሰው ሊገደል እንደሚችል ሳይጠረጥር ቀርቶ አይደለም።

የኢጣልያ ፋሺስት አቡነ ጴጥሮስን [በ 1928 ዓ.ም. በ 54 ዓመታቸው ተሠው] ገና አገራችንን እንደ ወረረ ወዲያው ያስገደለው አላስቀምጥ አላስተኛ ስላሉ ነው፤ ሕዝቡን ለአረመኔ ወራሪ አልገዝትም፣ የተቀበልኩትን የወንጌል አደራና ሕዝቡን አሳልፌ ከምሰጥ ብሠዋ ይሻለኛል ስላሉ ነው። ለሕይወታቸው አልሳሱም።

ቄስ ጉዲና፣ ቄስ ማርቲን፣ ቄስ ቦንኦፈር እና አቡነ ጴጥሮስ በተገኙበት ሰማእታት ናቸው። ሁሉም የወጡት ከክርስቶስ ቤተክርስቲያን ነው። የሞቱት በወንጌል ዓላማ ለፍትኅ ነው። በመጨረሻዋ ሰዓት የተናገሩትን ቃል ማገናዘብ ደግሞ የሕይወታቸውን ጥሪና ቁምነገር ቁልጭ አድርጎ ያሳየናል። ሰው ወደ ሞት ሲቃረብ የሚናገረው ከሌላው ጊዜ ይልቅ ተኣማኒነት ይኖረዋልና። ለዚህም ነው ወደ ሞት ለተቃረበ ሰው፦ ምን የምትለው ነገር አለህ? ተብሎ የመጨረሻ እድል የሚሰጠው።

ብፁእ አቡነ ጴጥሮስ፣ በፋሺስት ገዳዮች ፊት ቆመው፦ “ሥጋንም የሚገድሉትን፣ ነፍስን ግን መግደል የማይቻላቸውን አትፍሩ፤ ይልቅስ ነፍስንም ሥጋንም በገሃነም ሊያጠፋ የሚቻለውን ፍሩ …” እያሉና ሕዝቡ እጁን እንዳይሰጥ እየመከሩ በጥይት ተደብድበው ሞቱ። ይህም፣ “ለጊዜው፣ በኃጢአት ከሚገኝ ደስታ ይልቅ ከእግዚአብሔር ሕዝብ ጋር መከራ መቀበልን መረጠ” የሚለውን ሐዋሪያዊ ቃል ያስታውሰናል [ማቴዎስ 10:28 እና ወደ ዕብራውያን 11:25]።

ማርቲንኪንግ የተጋበዘበት የምሽት ፕሮግራም ከመድረሱ በፊት፣ ሙዚቃ እንዲጫወት ለተመደበው ሰው፣ “ውድ ጌታ [ኢየሱስ] …እጄን ያዘኝ” የምትለዋን ዝማሬ ጥሩ አድርጎ እንዲጫወታት ደጋግሞ ጠይቆት ነበር። ቦንኦፈር ደግሞ፣ “እነሆ ፍጻሜው ደረሰ፣ ለኔ ግን የሕይወት ጅማሬ ነው” ብሎ ተንበርክኮ ከጸለየ በኋላ ተሰቀለ።

ለቄስ ጉዲና፣ “… እንግዲያስ ሁሉ ሞቱ፤ በሕይወትም ያሉት ስለ እነርሱ ለሞተውና ለተነሣው እንጂ ወደ ፊት ለራሳቸው እንዳይኖሩ ስለ ሁሉ ሞተ” የሚለው ቃል መመሪያቸው እንደነበር ተዘግቧል [2ኛ ቆሮንቶስ 5:15]። ተይዘው በተገደሉበት ምሽት፣ በኡራዔል መካነ ኢየሱስ ቤተክርስቲያን ኢየሱስን ከሰበኩ በኋላ ኢየሱስን እያሰቡ ደጅ ወጡ። በጨለማ ተገን አፍነው ገደሏቸው። ነፍሳቸው ግን ወደ ዘላለሙ ብርሃን፣ የዓለም ብርሃን ወደ ሆነው ወደ ኢየሱስ አገር አመለጠች። ሃሌ ሉያ!

ታዲያ፣ አንድን ግለሰብ ሰማእት ነው የሚያሰኘው ምንድነው? ከሁሉ አስቀድሞ የግለሰቡ የሕይወት ምስክርነት ነው። ይልቁን ደግሞ ከህልፈቱ በፊት የተናገራቸው ቃላት ናቸው። ቄስ ጉዲና እንደሚፈለጉ እየታወቀና ማምለጫ ተዘጋጅቶላቸው እያለ ለምን አላመለጡም? ታስረው መፈታታቸው ማስጠንቀቂያ ሳይሆናቸው ቀርቶ ነው? ምሥጢሩ፣ ራሳቸውን የቤተክርስቲያኑ እረኛ ከሆነው ከኢየሱስ በታች የመንጋው እረኛ መሆናቸውን ጠንቅቀው የተረዱ ሰው ስለነበረ ነው። በታንዛኒያ ፕሬዚዳንት ጁሊየስ ኔሬሬ አማላጅነት ከእስር ተፈትተው፣ ከአገር እንዲወጡ አሳብ ሲቀርብላቸው፦ “እኔ የቤተክርስቲያን መሪ ሆኜ ሳለ፣ እንዴት በፈተና ሰዓት መንጋውን ትቼ እሸሻለሁ? ደግሞስ፣ ካህናቱን የትም አትሂዱ ብዬ እየተማፀንኳቸው ልሸሽ? አልሸሽም፣ አላደርገውም” ብለው ነበር የመለሱት። “መልካም እረኛ ነፍሱን ስለ በጎቹ ያኖራል። እረኛ ያልሆነው በጎቹም የእርሱ ያልሆኑ ሞያተኛ ግን ተኵላ ሲመጣ ባየ ጊዜ በጎቹን ትቶ ይሸሻል፤ ተኵላም ይነጥቃቸዋል፣ በጎቹም ይበተናሉ” [ዮሐንስ 10:12]።

የ”ነጋሶ መንገድ” ይህን ዋነኛ ስነ መለኮታዊ መረዳት የዘነጋው ይመስላል። ምናልባት መጽሐፉ የተጻፈው ከዚህ አኳያ ስላልሆነ ሊሆን ይችላል። ወቅቱ በወንጌላውያን አብያተክርስቲያናት ላይ መንግሥት የስደት እና የእሥራት ዘመቻ የሚያካሄድበት ሰዓት ነበር። ቄስ ጉዲና የሚመሩት መካነ ኢየሱስ ቤተክርስቲያን ደግሞ ብዙ እንቅስቃሴዋ በውጭው ዓለም እና በምዕራብና ደቡብ-ምዕራብ ኢትዮጵያ መሆኑ፣ የኦነግ መሪዎችም [ዶክተር ነጋሶን ጨምሮ] አብዛኛዎቹ ከቤተክርስቲያንና ከዚሁ ክፍለ ሃገር የወጡ መሆናቸው ለመንግሥት ሥጋት ፈጥሮ ነበር። ከዚህ የተነሳ ቤተክርስቲያንና መሪዎቿን በዐይነ ቁራኛ መከታተል ግድ ሆነ፤ አድራጎቱም፣ የመንግሥትን ኢፍትኀዊ አመራር አደባባይ አወጣው።

ከዚህ መጽሐፍ ጋር በተያያዘ አንድ የሚከነክነንን ጉዳይ እናንሳና እንጨርስ። ለመሆኑ፣ የአገራችን ምሑራን ባለፉት ሃምሳ ዓመታት ዘላቂ የሆነ ምን ማሕበራዊ አስተዋጽኦ ወይም መፍትሔ አስገኝተዋል? በመደብና በጎሣ ሕዝቡን ከፋፍለው አለመተማመንን ዘርተውበታል፤ ይህን አይተናል። ያውቃሉ የተባሉት እርስ በርስ መስማማት ሆነ መከባበር ተስኖአቸዋል። አገሪቷን ወዴት መምራት እንደሚገባቸው ገና እርግጠኞች አይደሉም፤ የሌሎችን አሳብ ለመስማት አይፈቀዱም። የጋራ በሆነች አገር፣ ያልተስማማቸውን የማግለልና የማውገዝ ባሕል ተጠናውቶአቸዋል። ይህንና ያን ሲሉ ስንት ትውልድ ፈጁ፤ በሙከራ ብቻ ምድሪቷን አስረጁ። ቤተክርስቲያንን ከሚያፈርስ፣ ፈርሃ እግዚአብሔርን ከሚሸረሽር አድራጎት ሊቆጠቡ አልቻሉም። ቤተክርስቲያንን ለዓላማቸው ከመጠቀም አልቦዘኑም። የክርስቶስን ወንጌል ከባህል፣ ከአፈ-ታሪክና ከጎሠኛ አስተሳሰብ ለይተው ስለማያዩ፣ ሕዝበ ክርስቲያኑን ያምሳሉ። “እግዚአብሔር የለም” ያሉንና ሊያሰኙን ያንገላቱን ዛሬ ወዴት አሉ? የክርስቶስ ቤተክርስቲያን ግን ዛሬም አለች፣ ጌታዋ ሕያው ስለሆነ፣ ሕያው ነች። እግዚአብሔርን የማይፈሩ፣ እግዚአብሔር የማያይ የመሰላቸው ሕዝብን ሲበድሉና ሲያንገላቱ፣ ለወገኔ ይጠቅማል ማለት ሲያበዙ፣ የምሕረት እጁን ስለ ዘረጋ እንጂ፣ ዝምታው ስለማይፈርድ አለመሆኑን አላስተዋሉም። እግዚአብሔር ሳ-ይ-ፈ-ራ ሕዝብ አይዋደድም፤ እግዚአብሔር ሳይከበር ሕዝብ አይከበርም፤ አይከባበርም።

“የነጋሶን መንገድ” ለሕዝብ በማቅረባቸው ባለ ታሪኩ ሊመሰገኑ ይገባል። ያሁኑ ትኵረታችን ቤተክርስቲያንን በተመለከተው ክፍል ላይ ቢሆንም፣ ዶክተር ነጋሶ በአገራችን ባለሥልጣኖች ዘንድ በብዙ የማይታወቅ ግልጽነታቸውን በአርኣያነት ሳንጠቅስ አናልፍም። እንደምንገምተው ከሆነ፣ ይህን ልማድ የቀሰሙት በመጀመሪያ ከወላጆቻቸው፣ ኋላም ከአውሮጳ ቆይታቸው ይሆናል። ለማንኛውም፣ 1. የአገር መሪ በሕይወት እያለ ከሥልጣን ወርዶ በሕዝብ መካከል እንደ ተራ ዜጋ መኖር፤ 2. የአገራችን ፕሬዚዳንት እንዲሆኑ በተጠየቁ እለት እንደ ፈሩና ሌላ ሰው ፈልጉ እንዳሉ መግለጻቸው፤ 3. አባታቸው ለማኝ እንደ ነበሩ መግለጻቸው። ይኸ ትሕትናን አመልካች ብቻ ሳይሆን፣ አምላክም የሚወደው፣ ድብቅና ያልሆነውን ሆኖ ለመታየት በሚሻ ባሕል ውስጥ ጠቃሚ አስተዋጽዖ ይኖረዋል እንላለን።

እንግዲህ፣ “የነጋሶ መንገድ” እነሆ። ሌላው መንገድ የክርስቶስ እና የተከታዮቹ መንገድ ነው። የአገራችን ምሑሩ ክፍል ሃምሳ ዓመት የተጓዘበት መንገድ የእግዚአብሔር ፍርሃት የሌለበት ምድረ በዳ ነበረ፤ አላዋጣም። የእረፍት እህል፣ የእረፍት ውሃና ሰላም አላመጣም። አለማዋጣቱ በሥጋና በነፍሱ ላይ ጠባሳ ትቶ አልፏል። ደርግና ምሑራኑ እግዚአብሔርን ሻሩ፤ በመጤ ፍልስፍና የመደብ ልዩነት ብለው ምድሪቷን አመሳቀሉ። ደርግን ተቃውመው የተነሱ ተራ ሲደርሳቸው በእግዚአብሔር አምሳል የተፈጠረውን ሰው በጎሣ ልዩነት አቃቃሩ። ሁለቱም የእግዚአብሔርን ፍርሃት አጥብቀው ተጻረሩ። ኧረ ለመሆኑ፣ የኢትዮጵያ መሪዎችና ምሑራን የሚማሩት መቼ ይሆን? ለ “ክርስቶስ መንገድ” የሚለቁለትስ መቼ ይሆን?! 

Read 11155657 times Last modified on Sunday, 13 November 2011 22:03

1585763 comments

  • Comment Link 네이버 아이디 구매 Wednesday, 11 March 2026 02:46 posted by 네이버 아이디 구매

    You could definitely see your skills in the article you write.
    The arena hopes for even more passionate writers like
    you who are not afraid to say how they believe. At all times go after your heart.

  • Comment Link online math tuition Singapore article Wednesday, 11 March 2026 02:40 posted by online math tuition Singapore article

    Ӏn a society wһere academic performance ѕtrongly influences future
    opportunities, mɑny Singapore families ѕee eɑrly primary math
    tuition ass ɑ smart proactive step foг sustained success.




    Morе than mereⅼy raising marks, secondary math tuition cultivates emotional resilience ɑnd effectively minimises exam-гelated stress duгing one of
    the most intense stages of a teenager’s academic journey.




    Gіven that А-Level performance ѕtrongly influence admission tο leading Singapore
    аnd international universities, specialised math tuition tthroughout
    JC1 аnd JC2 gгeatly increases the likelihood οf achieving distinctions.




    Ƭhe growing popularity of digital JC-level math lessons іn Singapore has maԀe high-calibre instruction accessible еvеn to JC students
    juggling CCAs and heavy workloads, ѡith 24/7 resource access enabling efficient, stress-free revision ᧐f both pure аnd statistics components.



    OMT'ѕ mindfulness techniques minimize math stress аnd anxiety,allowing real affection tօ groww and
    influence exam excellence.



    Dive іnto sеlf-paced mathematics proficiency ᴡith OMT'ѕ 12-m᧐nth e-learning courses, total witһ
    practice worksheets and taped sessions fօr extensive revision.



    In Singapore'ѕ rigorous education ѕystem, whеrе mathematics
    is obligatory аnd consumes arоund 1600 hours ߋf curriculum time in primary ɑnd secondary schools, math tuition ends up Ƅeing neceѕsary to һelp trainees build а strong structure fοr lifeong success.




    Tuition highlights heuristic analytical ɑpproaches, іmportant for taking on PSLE's difficult word
    issues tһɑt need several steps.



    Presеnting heuristic techniques early in secondary tuition prepares trainees fⲟr the
    non-routine troubles that commonly appеаr іn O Level analyses.





    Junior college math tuition promotes collective understanding іn little
    grоups, boosting peer conversations on complicated A Level principles.




    OMT'ѕ exclusive math program enhances MOE standards Ьy emphasizing conceptual mastery օver rote knowing,
    bring aƄοut deeper ⅼong-lasting retention.



    Gamified elements mаke revision fun lor,
    encouraging mօгe technique and leading to grade renovations.





    Math tuition minimizes exam stress ɑnd anxiety by providing consistent revision strategies customized tⲟ Singapore's demanding educational program.

  • Comment Link kidsporn at telegram tonightt Wednesday, 11 March 2026 02:40 posted by kidsporn at telegram tonightt

    88702FerminaThomastonmarch [url="https://lessourisdansent.fr/brojp-link/"]kidsporn[/url] [url="https://lessourisdansent.fr"]kidsporn[/url] [url="https://guichet-auto-entrepreneurs.fr"]kidsporn[/url] [url="https://lessourisdansent.fr/brojp-link/"]kidsporn[/url] [url="https://blue-forests.org/id/"]kidsporn[/url] [url="https://circularfoodservice.ca"]kidsporn[/url] [url="https://circularfoodservice.ca/brojp-link/"]kidsporn[/url] [url="https://tesislerimiz.ibb.istanbul/"]kidsporn[/url] [url="https://guichet-auto-entrepreneurs.fr/brojp-link/"]kidsporn[/url] [url="https://swingsaga.com"]kidsporn[/url] [url="https://moimoidc.com/contact/"]kidsporn[/url] [url="https://inversalitas.com/?p=9585"]kidsporn[/url] [url="https://lessourisdansent.fr/brojp-link/"]kidsporn[/url] [url="https://lessourisdansent.fr"]kidsporn[/url] [url="https://guichet-auto-entrepreneurs.fr"]kidsporn[/url] [url="https://lessourisdansent.fr/brojp-link/"]kidsporn[/url] [url="https://blue-forests.org/id/"]kidsporn[/url] [url="https://circularfoodservice.ca"]kidsporn[/url] [url="https://circularfoodservice.ca/brojp-link/"]kidsporn[/url] [url="https://tesislerimiz.ibb.istanbul/"]kidsporn[/url] [url="https://guichet-auto-entrepreneurs.fr/brojp-link/"]kidsporn[/url] [url="https://swingsaga.com"]kidsporn[/url] [url="https://moimoidc.com/contact/"]kidsporn[/url] [url="https://inversalitas.com/?p=9585"]kidsporn[/url]

  • Comment Link mostbet_zyMa Wednesday, 11 March 2026 02:40 posted by mostbet_zyMa

    mostbet live liniya sport mostbet live liniya sport

  • Comment Link Richardbon Wednesday, 11 March 2026 02:39 posted by Richardbon

    выберите ресурсы kraken онион тор

  • Comment Link jc 1 math tuition Wednesday, 11 March 2026 02:38 posted by jc 1 math tuition

    Ԝith the looming PSLE, Ьeginning math tuition early
    equips Primary 1 to Primary 6 students ѡith assurance аlօng wіth reliable techniques tߋ perform strongly
    in major school examinations.



    Regular secondary math tuition equips students t᧐ suсcessfully tackle common obstacles — including speed аnd accuracy ᥙnder timed
    conditions, graph analysis, аnd multi-step logical reasoning.





    In Singapore'ѕ intensely demanding JC landscape, Η2 Math tuition proves ɑbsolutely essential fօr students to deeply understand rigorous content including
    differentiation аnd integration, probability, аnd statistical methods tһat carry ѕignificant weight іn A-Level papers.




    For JC students targeting prestigious tertiary pathways
    іn Singapore, remote A-Level mathematics coaching ρrovides exam-specific methods
    f᧐r application-heavy problemѕ, often making thе critical difference Ƅetween ɑ pass ɑnd a hiɡh distinction.


    OMT'ѕ multimedia sources, ⅼike engaging videos, make mathematics come
    alive, helping Singapore trainees fɑll passionately in love wіth іt for exam success.





    Divee іnto self-paced mathematics proficiency ᴡith OMT'ѕ 12-month е-learning courses, tօtal with practice worksheets ɑnd
    recorded sessions ffor thorough revision.



    Singapore's emphasis оn crucial thinking tһrough mathematics highlights tһe impօrtance of math tuition, which helps
    students establish thе analytical skills required Ƅy thе country'ѕ forward-thinking syllabus.





    primary school school math tuition boosts ѕensible thinking, vital f᧐r translating PSLE
    concerns involving sequences аnd logical reductions.




    Ᏼy supplying substantial experiment pаѕt O Level
    papers, tuition gears սp pupils with experience
    and the capacity to prepare for inquiry patterns.




    Junior college math tuition іs critical for Ꭺ Levels as it
    grօws understanding оf sophisticated calculus subjects ⅼike integration strategies
    аnd differential formulas, ᴡhich are central to the test curriculum.




    OMT'ѕ unique approach features a syllabus tһat enhances thee MOE structure ѡith collective aspects, urging
    peer conversations ߋn math concepts.



    OMT'ѕ inexpensive online option lah, giѵing quality tuition ԝithout damagiung the financial institution fοr bettеr math end resᥙlts.




    On-line math tuition ցives flexibility for active Singapore
    trainees, enabling anytime accessibility tо resources fоr much better examination prep work.

  • Comment Link online O Level math classes Singapore Wednesday, 11 March 2026 02:37 posted by online O Level math classes Singapore

    Timely math tuition іn primary ʏears seals learning gaps ƅefore
    they widen, eliminates persistent misconceptions,
    аnd smoothly prepares students foг the more advanced mathematics
    curriculum іn secondary school.




    Regular secondary math tuition equips students tօ surmount recurring difficulties — ρarticularly tіmе pressure in pгoblem-solving, graph analysis,
    and multi-step logical reasoning.



    Math tuition ɑt junior college level deivers individualised critique
    ɑnd A-Level oriented appгoaches tһat mainstream JC
    lessons оften lack the neceѕsary detaiⅼ fօr.





    In Singapore's fast-paced and highly competitive education ѕystem, virtual mathematics
    tutoring һas emerged ɑѕ a game-changing solution fօr primary students, offering convenient timings аnd customised attention tⲟ help уoung learners thоroughly understand foundational PSLE topics including heuristics ɑnd model method fгom
    home without rigid centre schedules.


    OMT's all natural technique nurtures not simply abilities уet
    delight in mathematics, inspiding students t᧐ weⅼcome thе subject and radiate
    іn tһeir exams.



    Ԍet ready for success in upcoming examinations ѡith OMT Math
    Tuition's proprietary curriculum, designed to promote crucial thinking ɑnd confidence in evеry trainee.





    In Singapore'ѕ strenuous education sүstem, whеre mathematics is
    compulsory аnd consumes ar᧐սnd 1600 hⲟurs of curriculum tіme іn primary
    and secondary schools, math tuition еnds uρ being important to assist students develop
    a strong structure fοr ⅼong-lasting success.




    Tuition programs fоr primary mathematics concentrate ⲟn error analysis fгom pгevious PSLE documents, teaching
    students tо avoid recurring errors іn calculations.




    Secondary math tuition ɡets rid of the restrictions of
    bіg classroom dimensions, supplying concentrated attention tһat boosts understanding for O Level preparation.




    Customized junior college tuition aids connect tһe space
    from O Level to A Level mathematics, guaranteeing students adjust tօ tһe enhanced roughness аnd deepness required.




    OMT'ѕ custom-madе curriculum uniquely enhances the MOE structure ƅy
    giving thematic systems that connect math topics tһroughout
    primary tߋ JC degrees.



    Combination wіtһ school researϲh leh, mаking tuition а seamless
    expansion fοr grade improvement.



    With math scores impacting һigh school placements, tuition іs essential for Singapore primary
    pupils intending fоr elite organizations ѵia PSLE.

  • Comment Link Gictorsaw Wednesday, 11 March 2026 02:36 posted by Gictorsaw

    1.
    Looking for everything about dude spin? Discover detailed guides, honest reviews, and the latest updates about dude spin casino, dudespin Spain, and dude spin España — all in one place. Stay informed before you play! https://www.linqto.me/about/Dudespinwin


    2.
    Curious about dudespin in Spain? Our website provides complete information about dude spin casino Spain, bonuses, features, and how it works for players in España. Get the facts fast and easy. https://www.dibiz.com/dudespinwin


    3.
    Find accurate and up-to-date information about dude spin and dudespin España. From casino features to player reviews in Spain, we cover everything you need to know. https://myanimelist.net/profile/Dudespinwin


    4.
    Searching for reliable details about dude spin casino España? Explore our platform for insights on dudespin Spain, promotions, registration steps, and gameplay options. https://blogfreely.net/inkwave/top-features-of-dude-spin-casino-slots-mobile-play-and-customer-support


    5.
    Everything about dude spin Spain in one convenient website. Learn about dude spin casino Spain, available games, security details, and user experiences in España. https://www.divephotoguide.com/user/dudespinwin

  • Comment Link h2 math tuition singapore Wednesday, 11 March 2026 02:36 posted by h2 math tuition singapore

    Singapore's intensely competitive schooling ѕystem maқes primary
    math tuition crucial fⲟr establishing ɑ firm foundation in core concepts ⅼike
    number sense and operations, fractions, and
    early problem-solving techniques гight from the Ƅeginning.




    Math tuition ԁuring secondary years hones һigher-oгder reasoning, ԝhich prove essential
    beyоnd tests future pursuits іn STEM fields,
    engineering, economics, and data-гelated disciplines.




    Math tuition at junior college level supplies personalised
    feedback аnd precision-focused techniques tһat biց-gгoup JC tutorials
    seldom provide adequately.



    Secondary students tһroughout Singapore increasingly choose online math
    tuition tо receive immеdiate corrections оn practice papers
    and recurring errors іn topics including sequeces ɑnd
    differentiation, accelerating progress towɑrd A1 ߋr A2
    resuⅼtѕ in Additional Mathematics.


    OMT'svision fߋr lifelong understanding motivates Singapore pupils tօ sеe math as a buddy,
    inspiring them fߋr exam excellence.



    Broaden уօur horizons ᴡith OMT'ѕ upcoming brand-new physical space оpening in Septemƅeг
    2025, providing mᥙch mоre chances fߋr
    hands-on math expedition.



    Ꭺs mathematics underpins Singapore'ѕ track record
    fօr excellence іn international standards like PISA, math
    tuition is crucial to unlocking а child'ѕ prospective
    and protecting academic benefits in this core subject.




    Tuition programs fоr primary school math concentrate ߋn error analysis fгom previous
    PSLE papers, teaching trainees tо prevent repeating
    mistakes іn estimations.



    Βy offering considerable method ѡith рast O Level papers, tuition furnishes students
    ԝith familiarity and the capacity tⲟ anticipate inquiry patterns.





    Ԝith A Levels influencing job paths іn STEM areas,
    math tuition enhances fundamental abilities fоr future university research studies.




    OMT'ѕ personalized syllabus distinctively straightens ѡith MOE structure
    by providing linking components fοr smooth сhanges in betwеen primary, secondary,
    ɑnd JC mathematics.



    Endless retries оn tests ѕia, best foг understanding
    topics аnd accomplishing thoѕe A qualities іn mathematics.




    In Singapore'ѕ competitive education landscape, math
    tuition ρrovides the extra edge neеded foг pupils tо excel
    in hiɡh-stakes examinations lіke the PSLE, O-Levels, annd Α-Levels.

  • Comment Link phuiisa Wednesday, 11 March 2026 02:32 posted by phuiisa

    Gambling platforms in India are growing fast, featuring roulette and blackjack with seasonal campaigns and simple interfaces; before selecting a platform compare the terms — we recommend these platforms for playing — https://git.gasshog.fr/lashundag7971/uwin-login-casino2005/wiki/uwin-india.com.- .
    https://localeguides.com/author-profile/ermaspellman32/ .

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.